تحلیل نظرسنجی ایسپا چگونه شبکههای اجتماعی مرجعیت خبری را از صداوسیما میگیرند؟, نتایج تازهترین نظرسنجی مرکز ایسپا، تحولی بنیادین در الگوی مصرف اخبار توسط ایرانیان را آشکار میسازد. بر اساس این دادهها، کمتر از ۳۸ درصد از مردم برای پیگیری رویدادها به صداوسیما مراجعه میکنند، در حالی که ۳۱ درصد شبکههای اجتماعی را منبع اصلی خبری خود انتخاب کردهاند. این شکاف رو به تنزل، پایان دوره تسلط مطلق رسانه ملی را پیشبینی میکند.

متدولوژی و دامنه نظرسنجی ایسپا در آبان ۱۴۰۲ این پژوهش در آبانماه ۱۴۰۲ بر روی نمونهای شامل ۵۰۸۶ نفر از شهروندان ۱۸ سال به بالای سراسر کشور اجرا شده است. نتایج نشان میدهد که صداوسیما با ۳۷.۹ درصد و شبکههای اجتماعی با ۳۱ درصد، به ترتیب دو مرجع برتر برای جستجوی اخبار در ایران محسوب میشوند.

سلیقه مخاطبان ترسیم میکند.

در ۱۳۹۶، صداوسیما با ۵۱.۵ درصد در اوج اعتبار قرار داشت، در حالی که شبکههای اجتماعی تنها ۱۲ درصد اعتماد را به خود اختصاص داده بودند. شبکههای ماهوارهای نیز در آن دوره با ۱۳ درصد در رده سوم قرار داشتند.

عوامل اصلی انتقال قدرت به سمت پلتفرمهای دیجیتال چندین عامل کلیدی در این تغییر رفتار مخاطبان نقش داشته است دسترسی آسان به گوشیهای هوشمند، سرعت انتشار اخبار در شبکههای اجتماعی، تنوع دیدگاهها و عدم سانسور نسبی در مقایسه با رسانههای سنتی، و الگوریتمهای شخصیسازی شده که محتوای مرتبط را به کاربر پیشنهاد میدهند. این عوامل به طور همزمان، بار ممانعت برای ورود به اکوسیستم خبری دیجیتال را به شدت کاهش دادهاند.

آینده مرجعیت رسانهای در ایران سناریوهای محتمل با توجه به شیب رو به رشد اعتماد به شبکههای اجتماعی و روند کاهشی صداوسیما، کارشناسان پیشبینی میکنند که در آینده نزدیک، پلتفرمهای دیجیتال مرجعیت اول خبری را در ایران تصاحب خواهند کرد. این تحول الزاماً به معنای انقراض رسانههای سنتی نیست، اما آنها را به تطبیق با منطق جدید انتشار محتوا، تعامل دوطرفه و سرعت دیجیتال وادار میسازد.

سازمانهای خبری که نتوانند استراتژی محتوای خود را برای اکوسیستمهای اجتماعی بازتعریف کنند، حاشیهنشینی تدریجی را تجربه خواهند کرد.