مرخصی استعلاجی یکی از انواع مرخصیهای کارکنان تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی است که مخصوص دوران
مرخصی استعلاجی؛ شرایط، تعداد روزها و محاسبه حقوق بر اساس قانون تأمین اجتماعی
مرخصی استعلاجی یکی از انواع مرخصیهای کارکنان تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی است که مخصوص دوران بیماری و گذراندن دوره نقاهت تدوین شده است. این مرخصی بر اساس ماده ۵۹ قانون تأمین اجتماعی به افرادی تعلق میگیرد که به علت بیماری به طور موقت قادر به اشتغال نیستند. تعداد روزهای مرخصی، میزان حقوق و مزایا و شرایط منفعتگیری همگی به معیارهای خاصی وابستهاند که در قانون کار و قانون تأمین اجتماعی به تفصیل بیان شدهاند.
تعریف مرخصی استعلاجی در قانون کار
هدف اصلی قانونگذاری در مورد مرخصی استعلاجی پیشگیری از اختلاف بین کارفرما و کارگر در شرایط حساس بیماری است. مطابق بند ۷ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی، کارگر زمانی مشمول این مرخصی با حقوق و مزایا میشود که بیماری از نظر جسمی و روحی او را از کار کردن ناتوان ساخته باشد. همچنین بر اساس ماده ۷۴ قانون کار، مدت مرخصی استعلاجی جزو سابقه کاری فرد محسوب شده و بر محاسبه با زنشستگی تأثیر میگذارد.
ماده ۶۲ قانون تأمین اجتماعی پرداخت حقوق و مزایای مربوط به دوره مرخصی را منوط به ارائه مدارک پزشکی معتبر کرده است. گواهی پزشک معتمد تأمین اجتماعی مبنی بر نیاز به استراحت در خانه یا بستری در بیمارستان، لازمه در یافت حقوق است.
چند روز در سال مرخصی استعلاجی داریم؟
سازمان تأمین اجتماعی سقف مشخصی برای تعداد کل روزهای مرخصی استعلاجی در سال تعیین نکرده است، اما قوانین مربوط به پرداخت حقوق بر اساس طول مدت مرخصی متفاوت است.
مرخصی کمتر از ۳ روز
بر اساس بند ۱ ماده ۶۲ قانون تأمین اجتماعی، اگر مدت استراحت یا بستری در بیمارستان کمتر از ۳ روز با شد، کارگر مشمول در یافت حقوق این مرخصی نخواهد بود. پرداخت حقوق از روز چهارم به بعد آغاز میشود.
مرخصی بیشتر از ۳ روز
در صورتی که کارگر بیش از ۳ روز مرخصی نیاز داشته باشد و در بیمارستان بستری شود، تأمین اجتماعی حقوق را از روز چهارم به بعد محاسبه و پرداخت میکند. این روزها نیز جزو سابقه کاری و با زنشستگی محسوب میشوند.
شرایط منفعتگیری از مرخصی استعلاجی تأمین اجتماعی
کارگر تحت پوشش بیمه زمانی مشمول مرخصی استعلاجی میشود که به طور موقت قادر به اشتغال نباشد. شرایط کلی شامل دو مورد بیماری عمومی و حادثه ناشی از کار میباشد. اگر فرد به خاطر بیماری یا ناتوانی جسمی نیاز به استراحت یا بستری داشته با شد، میتواند از این خدمات به رهمند شود.
قوانین اداره کار برای در یافت حقوق بر اساس تعداد روزهای مرخصی به شرح زیر است
- اگر مرخصی کمتر از ۷ روز در هر نوبت یا کمتر از ۱۵ روز در کل سال با شد، گواهی پزشک معالج برای در یافت حقوق کافی است.
- اگر تعداد روزهای مرخصی بین ۱۵ تا ۶۰ روز در سال با شد، نیاز به تأییدیه پزشک معتمد سازمان تأمین اجتماعی است.
- اگر مرخصی بیش از ۶۰ روز در سال طول بکشد، تصمیمگیری بر عهده شورای پزشکی تأمین اجتماعی خواهد بود.
محاسبه حقوق مرخصی استعلاجی و غرامت دستمزد
مبلغ پرداختی بر اساس ماده ۶۲ قانون تأمین اجتماعی با توجه به وضعیت تکفل و بستری متفاوت است
- افراد متکفل (دارای همسر، فرزند یا والدین تحت تکفل) سهچهارم آخرین حقوق یا دستمزد روزانه را در یافت میکنند.
- افراد غیرمتکفل دوسوم آخرین حقوق یا دستمزد روزانه را در یافت میکنند.
- اگر بیمهشده غیرمتکفل با هزینه سازمان در بیمارستان بستری شود، یکدوم آخرین حقوق یا دستمزد روزانه پرداخت میشود.
- اگر بیمار در بیمارستان بستری نشود، غرامت دستمزد از روز چهارم برای او محاسبه و پرداخت میگردد.
مسئولیت پرداخت حقوق مرخصی استعلاجی بر عهده کیست؟
مطابق قانون کار، اگر مرخصی بیمهشده بیش از ۳ روز طول بکشد، پرداخت حقوق و مزایای این دوره یا غرامت دستمزد روزهای بیماری بر عهده سازمان تأمین اجتماعی است و کارفرما موظف به پرداخت مستقیم آن نیست.
موارد عدم مشمولیت به پشتیبانی هزینه در مان یا حقوق مرخصی
کارگر در موارد زیر مشمول در یافت پشتیبانی هزینه در مان یا حقوق مرخصی استعلاجی نخواهد بود
- اگر ناتوانی او موقت نبوده و به طور کامل از کار افتاده باشد.
- اگر در روزهای بیماری و مرخصی از کارفرما حقوق در یافت کرده باشد.
- اگر مرخصی را برای انجام جراحی زیبایی گرفته باشد.
مراحل در یافت مرخصی استعلاجی
بیمهشده برای در یافت حقوق مرخصی استعلاجی یا غرامت دستمزد باید مراحل زیر را طی کند
- ارائه گواهی پزشکی مبنی بر نیاز به مرخصی به شعبه تأمین اجتماعی شهر محل سکونت.
- پذیرش گواهی ارائهشده توسط مسئولان مربوطه.
- ارائه تأییدیه پزشک معالج برای مرخصی کمتر از ۷ روز در نوبت یا کمتر از ۱۵ روز در سال؛ تأییدیه پزشک معتمد برای ۱۵ تا ۶۰ روز در سال؛ و انتظار تصمیم شورای پزشکی برای بیش از ۶۰ روز در سال.
- محاسبه غرامت دستمزد بر اساس آخرین حقوق یا دستمزد روزانه پیش از بیماری.
در صورت موافقت نکردن کارفرما با مرخصی استعلاجی چه کنیم؟
از آنجا که پرداخت حقوق مرخصی استعلاجی بر عهده تأمین اجتماعی است، مخالفت کارفرما با این نوع مرخصی خلاف قانون محسوب میشود. اگر پزشک معتمد سازمان یا شورای پزشکی نیاز به استراحت یا بستری را تأیید کند، نیازی به موافقت کارفرما نخواهد بود.
پیشنهادهایی برای در خواست مرخصی استعلاجی از کارفرما
۱. در اولین فرصت با مدیر خود صحبت کنید
چه مرخصی بابت حادثه کار باشد و چه بابت بیماری عمومی، به ترین و مؤدبانهترین کار اطلاعرسانی سریع به مدیر در مورد بیماری و نیاز به مرخصی است.
۲. مدارک ملزوم را در محل کار ارائه دهید
در صورت لزوم، مدارک و آزمایشهای پزشکی و گواهی پزشک را به کارفرما تحویل دهید تا کپی آن در پرونده با یگانی شود. از مدیر بخواهید در مورد روال مرخصیگیری و در یافت حقوق از تأمین اجتماعی را هنماییتان کند.
۳. همتیمیها را از غیبت موقت خود آگاه کنید
اعضای تیم باید از زمان مرخصی و عدم حضور شما مطلع شوند تا بتوانند برنامهریزی به تری برای توزیع حجم کار انجام دهند.
۴. برای با زگشت به کار آماده با شید
در روزهای پایانی مرخصی، تا ریخ با زگشت به کار را به کارفرما و همتیمیها اعلام کنید و برای از سرگیری وظایف خود آماده شوید. اطلاع از زمان دقیق با زگشت به کار به برنامهریزی دقیقتر پروژهها کمک میکند.
سخن پایانی
در این مقاله نکات، قوانین و پیشنهادهای لازم برای مرخصی استعلاجی تشریح شد. اگر تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی هستید و به علت بیماری یا حادثه نیاز به این مرخصی دارید، میتوانید از محتوای این نوشته برای طی روال اداری با کارفرما استفاده کنید.
