۱۰ پیش در آمد موفق در تا ریخ سینما؛ از گادفادر تا جنگ ستارگان

پیش در آمد یا پیشایند به اثری ادبی، سینمایی یا تلویزیونی گفته میشود که داستان را پیش از وقوع قصه اثری دیگر روایت میکند و مفهومی روبروی دنباله دارد. به عنوان نمونه، فیلم خوب، بد، زشت (۱۹۶۶) پیش در آمدی بر دو فیلم برای چند دلار بیشتر (۱۹۶۵) و یک مشت دلار (۱۹۶۴) به شمار میآید. به طور کلی داستانهای ادبی و سینمایی به جلو میروند، اما نه همیشه؛ این یعنی در سینما نویسندگان گاهی برای تحکیم در ام، آشکار کردن شخصیتها و گسترش جهانها، چند قدم به سمت عقب برمیگردند و به ماجراهای قدیمی که برای مخاطب تازه است میپردازند. اکنون در وجییاتو به معارفه ۱۰ پیش در آمد سینمایی موفق در تا ریخ سینما میپردازیم.

فیلم پیش در آمد ونکا با بازی تیموتی شالاما به همان اندازه که با جهان چارلی و کارخانه شکلاتسازی تیم برتون تفاوت دارد، به همان مقدار با فضای موزیکال نسخه سال ۱۹۷۱ این اثر با بازی جین وایلدر نیز متفاوت است. اما مسئله اینجاست که روی فهمیدن هر کدام از آنها تأثیر میگذارد. کارگردان بریتانیایی پل کینگ، که با خرس پدینگتون در را دار دقت همه قرار دارد، با همان ترفندی که پدینگتون را روایت کرد، آغاز به روایت داستان یک مرد جوان در دنیایی غیر دوستانه میکند.

تیموتی شالاما در این پیش در آمد عکس یک جادوگر و رویاپرداز را ترسیم میکند که تا این مدت از مرز جنون عبور نکرده است. به این علت او تازه خود را در تجارت شیرینیپزی کشف میکند و با شکلاتسازان رقیب (یا بهتر است بگوییم با عناصر جنایتکار) مبارزه میکند. در نتیجه ونکا یک پیش در آمد رنگارنگ و شیرین با انرژی آثار قدیمی و موزیکالهای هالیوود است؛ و از همه بهتر علتی برای گسترش این داستان برای مخاطب میباشد.

–

اگر با جهان جنگ ستارگان جورج لوکاس آشنایی داشته با شید، میدانید که معماری روایی جنگ ستارگان بر پایه پیش در آمدها یا بهتر است بگوییم کل سهگانه پیش در آمد آن است. اما در حماسه آغاز شده توسط جنگ ستارگان تکه اول – تهدید شبح بود که جورج لوکاس همه توان خود را به سمت خلق یک جهان دارای اتصال به کار گرفت. این یعنی او به طور موثر یک فیلم کالت را بدون حق نادرست شکل داد.

هرچند احتمالا این سهگانه پیش در آمد از نگاه برخی مخاطبان و کارشناسان به پای سه فیلم اول آن نمیرسد، اما نمیتوان قوت قصهگویی لوکاس در این پیش در آمدها را نادیده گرفت. باید به این مسئله دقت داشت که در این پیش در آمدها تقابل بین خیر و شر در مقیاس با ورنکردنی هالیوودی ارائه میشود و روایت کاملا پیچیده و قابل دقت است. در نتیجه با وجود همه شک و تردیدهای طرفداران، این تا این مدت هم مثالهای شگفتانگیزی از ترکیب عناصر سینمای قدیم و تازه است.

,

همه نمیدانند که آخرین فیلم سهگانه دلار سرژیو لئونه یک پیش در آمد است و داستان آن قبل از وقایع فیلم اتفاق میافتد. با مقداری دقت میتوان دید که در آن فیلم لئونه سنگ قبری با تا ریخ مرگ در سال ۱۸۷۳ را مشخص میکند. سپس در همان مکان، جنگ داخلی بین شمال و جنوب در خوب، بد، زشت، که به سال ۱۸۶۲ باز میگردد، در جریان است. با این حال، این تفاوتهای زمانی چندان مهم نیستند و متمرکز روی در همآمیختگی آنها نیست. اما این مدل از روایت مشخص میکند که لئونه به جستجوی گسترش پهنههای روایت داستان قهرمانش بوده است.

اما باید بدانید که سومین وسترن اسپاگتی لئونه در سهگانه دلار کاملا جداگان است؛ این فیلم با همه نکات ریز و درشت خود نفس حماسی خاصی دارد که با حماسههای هومر قابل قیاس است و قهرمان بی نام آن با بازی کلینت ایستوود که به جستجوی ذخیرهای پول میگردد، به ضدقهرمان نمادین مهم سینمای دهه ۶۰ میلادی تبدیل میشود.

پیش در آمد موفق فیلم پرداتور در ابتدا هم آن فیلم قدیمی و هم ژانر مورد نظر خودش را تازه کرد و بینندگان را در سال ۱۷۱۹ میلادی غرق مبارزه شکار و شکارچی فضایی در زندگی سرخپوستان کومانچی ساکن دشتهای بزرگ آمریکا کرد. به این علت، دیگر خبری از مسلسل، سربازان عضلانی و آرنولد شوارتزنگر نیست. در نتیجه فقط سرخپوستان تماهاک، با تلاقهای متحرک و توانایی طبیعی مردم بومی در برابر شکار است که به چشم میآید.

یقینا قبل از تشکیل و نمایش این پیش در آمد به کارگردانی دن تراختنبرگ، اساطیر پرداتور قبلا با شهرهای بتنی، اهرام آزتک و آزمایشگاههای مخفی فرسوده شده بود، اما این تحول فیلم نامه و زمان روایت از آینده به قبل مطابق با اولین و موفقترین نسخه این فرنچایز بود. این فکر که یک جنگنده بیگانه زمانها قبل از قرن بیستم از زمین با زدید کرده است، کاملا مناسب و قانعکننده به نظر میرسد. دلنشین است بدانید در روزهای تازه دنباله این پیش در آمد نیز چراغ سبز در یافت کرده است.

از زمان آخر اولین سهگانه پیتر جکسون از سرزمین میانه، ماجراجوییهای فانتزی در هالیوود به وضوح کمیاب شده بود. اما در سال ۲۰۱۲، استاد نیوزلندی برگشت و شصت سال قبل از رویدادهای مهم سهگانه ارباب حلقهها را روایت کرد. در واقع در مرکز این پیش در آمد شخصیت بیلبو بگینز قرار دارد که برای برادرزادهاش فرودو کمپین طویلزمان خود را یک سفر اختصاصی توصیف میکند، جایی که شاهکارهای با ورنکردنی نیز وجود داشت.

ماجراجویی بیلبو شامل سفر به کوهستانهای مخوف، جستجو برای گنجینه طلا و ملاقات با اژدهایی به نام اسماگ است. دنبالههای اولین تکه هابیت به طور محسوسی سطح قصهگویی را به سمت نمایش اکشنهای بزرگ افت دادند (مخصوصا تکه آخر)، اما به نظر میرسد تکه اول، با پی شبینی ماجراجویانهاش از ماجراجویی و اسطورهشناسی محکم، همچنان مورد علاقه تعداد زیادی است. با همه فراز و فرودهای ممکن در این سهگانه، این پیش در آمد یک نوستالژی غیرقابل مهاری برای سرزمین میانه و هواداران آن است.

اولین سهگانه سینمایی در مورد تیمی از ابرقهرمانان جهشیافته تأثیرگذارترین نتیجه را برای مخاطبان نداشت؛ برای مثال فیلم آخرین ایستادگی مورد انتقاد قرار گرفت و علت آخر این فرنچایز شد. اما در سال ۲۰۱۱، فاکس قرن بیستم تصمیم گرفت جهان سینمایی خود حول رجال ایکس را اصلاح کند، آنها برای مدتی درام شخصی ولورین را مورد دقت قرار دادند، و با ترک کردن داستانهای این شخصیت نیز داخل روایت پیش در آمدهای سینمایی و نمایش دوران تنش هستهای بین ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی شدند.

بعد از آن بود که دوستی دو شخصیت چارلز فرانسیس اگزاویر معروف به پروفسور ایکس و مگنیتو شکل گرفت و این دوستی زیاد آرام و دلنشین به خصومت آشکار تبدیل شد. یقینا نقطه قوت فیلم مبارزه پویای خیر و شر و یقینا نمایش شخصیتهای قوی بود. برای مثال اتحاد جیمز مکآوی و مایکل فاسبندر به حق یک پیروزی در مرکز با زیگران این فیلم در نظر گرفته شد. باید بدانید که فیلم پیش در آمد کلاس اول این فرنچایز را برانگیخت و یک توجیه خوب و کاملا منطقی برای همه نبردهای بعدی ارائه داد.

کارگردان کمتر شناخته شده آثار ترسناک کوچک، یعنی تای وست تنها در یک سال یک فرنچایز ترسناک نزدیک به خلق کرد. اگر فیلم اسلشر در محیط دهه ۷۰ میلادی غوطهور بود و میگفت که چطور جوانان در چنگال قاتلان پیر محافظهکار میافتند، فیلم پیش در آمد پرل به سالهای اولیه همان پیرزن قاتل آن فیلم با بازی میا گوت دقت میکند. ما در این پیش در آمد حول همهگیری آنفولانزای ۱۹۱۸، رویاهای برآورده نشده برای تبدیل شدن به یک رقصنده، و چرخهای از احساسات محافظهکارانه که تقریبا ارثی است، نکاتی را مشاهده میکنیم.

به این علت شخصیت روانپریش این فیلم پیش در آمد، که توسط مادرش مورد آزار و اذیت قرار میگیرد، تبدیل به یک کپی وحشتناک از او میشود. این نقاشی فقط به عنوان مکمل فیلم نیست، بلکه برای گسترش جهان و زیباییشناسی یک شخصیت و تفکر نیز کار میکند. به این علت میتوان این فیلم را یک کابوس شوم برای پردازش و معارفه یک شخصیت مخوف دانست.

با هر سری تازه از دنبالههای فرنچایز ترنسفورمرها، تماشاگر به طرزی تقدیرگرایانه از این حقیقت که دیگر یک فیلم خوب از این جهان داستانی هیچگاه تکرار نخواهد شد، ناامیدتر میشد. اما چرا؟ چون کشمکش بین اتوباتها و دسپتیکانها در دستان مایکل بی و دیگر فیلمسازان به آثاری شلوغ و پر از اکشنهای تشکیل شده با نمودهای بصری تبدیل شده بود. اما در سال ۲۰۱۸، نوعی معجزه اتفاق افتاد؛ کافی بود مدیران فرنچایز را در دستان درست قرار دهند و آن را در مسیر تشکیل یک پیش در آمد یا اسپیناف رها کنند.

فیلم با مبلبی داستان را به دهه ۸۰ میلادی با زگرداند، وقتی که ربات بیگانه با مبلبی توسط آپ تیموس پرایم به زمین فرستاده شد تا در آنجا پایگاهی بسازد و از سیاره در برابر دسپتیکانها محافظت کند. نتیجه این رویکرد آن بود که ما با محیط مناسب، قهرمانی جوان به نام چارلی با بازی هایلی استاینفیلد و روح خانوادگی علمیتخیلی اثری چون ایتی روبرو شدیم که جانی تازه به این فرنچایز دمید. این فیلم پیش در آمد اکشن متعادلی دارد که با طنز و معارفه شخصیتهای تازه دقیقا همسو شده است و به مخاطب شور حال خاصی میدهد.

همانند فیلم خوب، بد و زشت، همه بلافاصله فهمیدند که دنباله فیلم اسپیلبرگ در مورد با ستانشناس معروف ایندیانا جونز یک پیش در آمد است. در حالی که داستان فیلم مهاجمان صندوق گمشده در سال ۱۹۳۶ اتفاق افتاده بود، ماجراهای فیلم معبد مرگ یک سال قبل از آن اتفاق افتاد.

اما این فیلم دوم فرنچایز ایندیانا جونز نسبت به اولین فیلم نکات متناقضتری دارد؛ برای مثال فضا به سمت تا ریکی مطلق غلیظ شده است، فرقههای مذهبی، بردگی کودکان و قربانی کردن در اطراف این قصه وجود دارد، و نازیهای کاریکاتور شده فیلم اول با فرقههای هندی جانشین شدهاند. اما جذابیت ایندیانا جونز در هیچ کجا ناپدید نشده، در واقع از سکانس روی پل ویران و تعقیب و گریز روی گاری معدن تا این مدت حس یک جاذبه ماجراجویی درجه یک را به شما میدهد.

II

اگر حقیقت را بخواهید، به طور رسمی این فیلم دنباله حماسه گانگستری فرانسیس فورد کاپولا است. از این قبل، ما سرنوشت شخصیت آل پاچینو در نقش مایکل کورلئونه و نزول آرام او به دنیای تجارت جنایی را جستجو میکنیم. اما در این فیلم ماندگار حقیقتهای مدرن با صحنههایی از قبل آمیخته شدهاند و در نتیجه یک خط داستانی جداگان را شکل خواهند داد.

در این فیلم را برت دنیرو تصویری از ویتو کورلئونه جوان، سازنده امپراتوری جنایتکاری که صعود خود را در سال ۱۹۱۷ آغاز کرد، مجسم میکند. ما ثمرات آن را از مطرح داستانی اولین پدرخوانده میدانیم. به طور کلی فرمول کاپولا در این فیلم جادویی بود، فقط ملزوم بود خط شکننده بین پیش در آمد و دنباله آشکار شود و خط در اماتیک پدران و پسران تحکیم شود. و اکنون دومین پدرخوانده عنوان به ترین پیش در آمد تا ریخ سینما را دارد، عنوانی که اتفاقا کاملا با لیاقت این اثر است.