پاریدولیا چرا مغز چهره را در اشیاء بیجان میبیند؟, آیا تا به حال به ابرها، صخرهها یا حتیهای روی دیوار نگاه کرده و ناگهان حس کردید که چهره انسانی به شما خیره شده؟ اگر پاسخ بله است، تنها نیستید. این پدیده رایج که افراد بسیاری در سراسر جهان آن را تجربه میکنند، پاریدولیا نام دارد. در این مطلب به طور کامل به بررسی معانی، دلایل علمی و نقش آن در زیستی و روانشناسی میپردازیم.

تعریف پاریدولیا जब مغز الگوهای تصادفی را به چهره تبدیل میکند واژه پاریدولیا از دو ریشه یونانی پ (به معنای در کنار) و دولیا (به معنای شکل) مشتق شده است.

برای اولین بار در قرن نوزدهم، یک پزشک آلمانی به نام کارل لودویگ کالنبوم از این واژه برای توصیف این توهمات بصری استفاده کرد. اما شواهدی وجود دارد که لئوناردو داوینچی نیز به این پدیده اشاره داشته و در رسالههای خود نوشته است که اگر رنگ را بر دیوار بپخشید، در لکههای ré میتوان اشکال و چهرههای گوناگون را دید. چرا مغز ما این به چهرههای مصنوعی است؟

از نظر و علوم اعصاب، مغز انسان برای بقا باید بتواند چهرههای همنوعان را به سرعت شناسایی کند. تشخیص دوستی یا دشمنی، سن، جنسیت، نیت و احساسات از روی چهره برای بقا حیاتی بوده است.

این مکانی امروز نیز فعال است و باعث میشود هر چیزی که فقط شبیه به دوچشم و دهان باشد، بلافاصله به عنوان چهره پردازش شود، حتی اگر در واقعیت چهرهای وجود نداشته باشد. پاریدولیا و آپراتورهای مغزی زمانی که به یک ابر یا لکه نگاه میکنیم، شبکه عصبی شامل FFA و قشر پیشپیشین بلافاصله فعال میشود و احتمال وجود چهره را محاسبه میکند.

در افراد سالم، در کمتر از چند صده ثانیه، مغز متوجه میشود که این تصویر توهمی است و آن را اصلاح میکند. این فرآیند نشاندهنده کارایی عالی سیستمهای کنترل شناختی مغز است. آیا مردها بیشتر چهره توهمی میبینند؟ یک مطالعه گسترده در دانشگاه کوئینزلند استرالیا بر روی ۳۸۰۰ مشارکت انجام شد که نشان داد اکثریت چهرههای توهمی مشاهدهشده، ویژگیهای مذکر داشتند.

دلیل این پیش، این است که ویژگیهای چهره زن (مثل لبهای نرمتر و ابروهای باریکتر) برای تشخیص نیاز به جزئیات دقیقتری دارند که در الگوهای توهمی گاهی غایب هستند. بنابراین، مغز به صورت پیشفرض مرد را بر این تصاویر تحمیل میکند. دکتر جسیکا توبرت، این مطالعه، معتقد است که پاریدولیا میتواند ابزاری عالی برایחקר عملکرد ناحیه FFA باشد.

تست رورشاخ استفاده از پاریدولیا در روانکشف یکی از مشهورترین کاربردهای پاریدولیا، تست لکههای حبر رورشاخ است که در سال ۱۹۲۱ توسط هرمان رورشاخ ابداع شد. در این تست، کارتهای حاوی لکههای متقارن و مبهم نمایش داده میشوند و فرد باید اولین چیزی را که میبیند بگوید. به دلیل اینکه محرک بصری ثابت ندارد، پاسخها نماینده، اضطرابها و ساختار شخصیت هستند. این تست نشان میدهد که پاریدولیا نه خطا، بلکه یک دروازه به ناخودآگاه است.

پاریدولیا نشانگر بیماریهای عصبی؟ به الرغم از اینکه دیدن چهره در اشیاء عادی و شایع است، اما افزایش غیرعادی آن میتواند علائمی از اختلالات عصبی باشد. در بیماریهای بارکنسون، آلزایمر و زوال عقلی با اجسام لویی، بسامد و شدت پاریدولیا به طور واضحی افزایش مییابد. مثالاً، در بیماران پارکینسون حتی بدون هلوسات دیداری، é é در سوب نوع دمانس نیز، زود شده و تر از سایر انواع دمانس (شامل ) رخ میدهد.

به همین دلیل، برخی محققان ží é é é پاریدولیا در هنر، عکاسی و رسانهها هنرمندان و عکاسان از این ویژگی مغز برای جذاب و użą. گاهی تصادفات طبیعت یا شهرها به دلیل پاریدولیا به منابع خبری تبدیل میشوند و ذهن مخاطبان را میکنند. نمونهای مشهور، عکس چهره مریخی است که در سال ۱۹۷۶ توسط ماهواره وایکینگ ۱ ثبت شد.

تپهای به شکل چهره در ی سییا ó با این حال، عکسهای با رزولوشن بالاتر از سال ۲۰۰۱ (توسط ماهواره ) اثبات کرد که این شکل تنها اثر نور، سایه و زاویه بود که مغز ما را فریب داده بود. şfهای مریخ در سال ۲۰۰۴ توسط رباتهای و نیز تصاویری نشان داد که اشکالهایی شبیه خرس، גורילה یا سایر حیوانات در آنهاقابل بود.

در زمین نیز مواردی چون چهره حضرت عیسی (ع) یا مریم (س) در دود حریق نوتردام یا تصویر چ روی یک تکه پنیر سوخته که به دلارهای به فروش رسید، نمونههای بارز پاریدولیا در رسانهها محسوب میشوند. افکار شما آیا شما هم در اشیاء اطراف خود — از دست تا بدنه خودروی — چهرههای پنهان یافتهاید؟ ما دعوت میکنیم تا تجارب و تصاویر جالب خود را از این پدیدهٔ جذاب در نظرات به اشتراک بگذارید. هشدار!

این نوشته صرفاً جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مشورت کنید. اطلاعات بیشتر