همه چیز درباره کارتل ماشین؛ از وظیفه تا تعمیر

تعویض روغن از طریق پیچ تخلیه کارتل ماشین

کارتل ماشین چیست و چه نقشی در موتور دارد؟

کارتل ماشین یکی از قطعات حیاتی موتورهای احتراق داخلی است. بدون وجود کارتل، فعالیت موتورهای احتراق داخلی امکان‌پذیر نیست. این قطعه با نام‌های مختلفی مانند کارتر ماشین یا کارتل روغن نیز شناخته می‌شود.

کارتل ماشین چه وظیفه‌ای دارد؟

کارتل ماشین وظیفه دارد تا روغن موتور را بعد از پایان چرخه روغن‌کاری جمع‌آوری کرده و ذخیره نماید. این قطعه در واقع مخزن مهم روغن موتور محسوب می‌شود. پمپ روغن با کارتل در تماس است و روغن مورد نیاز را برای گردش مجدد در سیستم، از طریق کارتل فراهم می‌کند.

کارتل در کجای ماشین قرار دارد؟

کارتل ماشین در پایین‌ترین قسمت موتور و چسبیده به بلوک سیلندر قرار دارد. این قطعه در معرض صدمات جاده‌ای مانند برخورد با دست‌اندازها، سنگ‌ها و اجسام تیز قرار می‌گیرد. برای محافظت از این قطعه، یک سپر فلزی یا پلاستیکی به نام سینی زیر موتور در نظر گرفته شده است.

نقش کارتل در سیستم روغن‌کاری

نقش کارتل ماشین در سیستم روان‌کاری موتور حیاتی محسوب می‌شود. این قطعه چند نقش را در موتورهای درون‌سوز ایفا می‌کند:

  • ذخیره‌سازی: کارتل مکانی برای نگهداری همه روغن موتور ماشین است.
  • خنک‌سازی: کارتل ابعاد بزرگی دارد و با هوای آزاد نیز در تماس است.
  • فراهم روغن مورد نیاز پمپ: لوله مکش پمپ روغن در خودروهای درون‌سوز، درون کارتل قرار دارد.
  • تثبیت سطح روغن: در خودروهای پیشرفته‌تر، کارتل روغن به شکلی طراحی می‌شود که زمان شتاب‌گیری یا ترمزهای ناگهانی، حرکت و پاشش روغن درون مخزن را به حداقل می‌رساند.

اجزا، جنس و ساختار کارتل ماشین

کارتل ماشین از چند جز مهم تشکیل شده است. این اجزا شامل واشر،‌ پیچ تخلیه، سینی و پلیت‌ها (صفحه آهنی داخل کارتل) می‌باشند.

  • سینی مهم یا بدنه کارتل: قسمت اصلی و مخزن روغن است که معمولاً از جنس فولاد یا آلومینیوم ساخته می‌شود.
  • واشر کارتل: این قطعه یک درزگیر مهم است که بین کارتل و بلوک موتور قرار می‌گیرد.

جنس بدنه و مقاومت مکانیکی

کارتل ماشین در معرض ضربات خارجی و همچنین تغییرات دما قرار دارد. به این علت کارتل باید مقاومت مناسبی داشته باشد. به‌طور معمول کارتل‌ها از جنس فولاد یا آلومینیوم ساخته می‌شوند.

انواع کارتل ماشین

به‌طور کلی دو نوع کارتل در خودروها وجود دارد. نحوه تقسیم‌بندی کارتل‌ها بر پایه نوع مدیریت روغن است.

  • کارتل تر: نوع رایج سیستم روغن‌کاری است که در اکثر خودروهای معمول بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • کارتل خشک: برای خودروهای اسپرت و مسابقه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علائم خرابی و ترکیدن کارتل ماشین

خرابی کارتل که در شکل‌های ترکیدگی یا نشتی ظهور می‌کند، یکی از مشکلات جدی این قطعه است.

  • نشتی روغن در زیر ماشین: شایع‌ترین علامت خرابی کارتل، نشتی روغن و مشاهده لکه‌های روغن موتور زیر ماشین است.
  • روشن شدن چراغ چک روغن: اگر کارتل سوراخ شود یا نشتی شدید در آن به وجود آید، سطح روغن موتور افت خواهد یافت.
  • صداهای غیرعادی موتور: افت شدید روغن در اثر نشتی کارتل، سبب می‌شود تا اجزای متحرک موتور به خوبی روغن‌کاری نشوند.

دلایل خرابی یا ترک کارتل ماشین

عوامل مختلفی ممکن است سبب خرابی کارتل ماشین شوند.

  • ضربه مستقیم به کارتل: شایع‌ترین دلیل ترک خوردن یا سوراخ شدن کارتل، برخورد مستقیم بدنه آن با اجسام خارجی است.
  • دمای بالا و شوک حرارتی: شوک حرارتی سبب می‌شود تا ترک‌هایی روی بدنه کارتل تشکیل شود.
  • نقص در طراحی یا تولید: بعضی اوقات راننده در خرابی کارتل تقصیری ندارد و این قطعه به‌علت ساخت نامناسب دچار مشکل شده است.

راه‌های جلوگیری از خرابی کارتل ماشین

نصب سینی زیر موتور بهترین راه پیشگیری از خرابی کارتل است.

  • استفاده از سینی زیر موتور: این سینی‌ها از جنس فولاد، آلومینیوم یا پلاستیک ساخته می‌شوند.
  • چک کردن سطح روغن به‌صورت منظم: چک کردن هفتگی سطح روغن در موتورهای درون‌سوز، موضوعی حیاتی است.
  • انجام سرویس‌های دوره‌ای در موعد مقرر: انجام سرویس‌های دوره‌ای یکی دیگر از راه‌های نگه‌داری سلامت کارتل و سیستم روغن‌کاری است.

روش‌های تعمیر و رفع نشتی روغن از پیچ کارتل

برای تعمیر کارتل آسیب‌دیده، نخست باید به مقدار آسیب وارده توجه کنید.

  • تعمیر موقت با چسب یا جوشکاری: در زمان بروز نشتی‌های جزئی، ترک‌های محدود یا سوراخ‌های کوچک، می‌توانید از چسب زدن یا جوشکاری برای تعمیر کارتل استفاده کنید.
  • تعویض کامل کارتل: هنگامی که کارتل دچار آسیب ساختاری جدی شده باشد، ترک‌های بزرگ و متعدد روی آن مشاهده شود یا رزوه پیچ تخلیه خراب شده باشد، بایستی نسبت به تعویض کارتل اقدام کنید.

هزینه‌های تقریبی تعمیر یا تعویض کارتل چقدر است؟

هزینه‌های تعمیر یا تعویض کارتل بسته به کاری که شما می‌خواهید انجام دهید، متغیر است.

جمع بندی

در نگاه اول، کارتل ماشین قطعه‌ای کم‌اهمیت به نظر می‌رسد که تنها وظیفه آن جمع‌آوری روغن موتور است.