یوهان انکه و کاشف راز دنبالهدارِ کوتاهدورهترین منظومه شمسی
در ۲۶ اوت ۱۸۶۵، جامعه نجوم از دست دادن یوهان فرانز انکه، ستارهشناس برجسته آلمانی سوگوار شد. نام او به جاودانه با یکی از عجیبترین و پرمطالعهترین أجرام آسمانی گره خورده است: دنبالهدار انکه (۲P/Encke)، که.record کوتاهترین دوره تناوب مداری در میان دنبالهدارهای شناختهشده را در اختیار دارد.
سیر کشف: از مشاهدات اولیه تا محاسبه دقیق مدار
داستان این دنبالهدار پیش از انکه آغاز شده بود. برای نخستین بار در ۱۷۸۶، پیر فرانسوا آندره مچاین در حین رصدهای دنبالهدار در کاکل دلو (Aquarius) این الجسم را دید. او توصیف کرد که جسمی نسبتاً درخشان با دمی باریک و کمنور است. مجدد توسط کارولین هرشل در ۱۷۹۵ و سپس توسط ژان-لوئیس پونز در ۱۸۰۵، ابهام بر سر ماهیت این أجرام را تشدید کرد.
🔗 بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی جدیدی که میتواند آنتیبیوتیک طراحی کند_دوپلر
دورِ برون انکه: یک مداری واحد برای سه مشاهده
پونز در ۱۸۱۸، با مشاهده دنبالهدار دیگر، گمان کرد شاید با جسم ۱۸۰۵ همچشمی باشد. این شک، انکه را به کار محاسبه عناصر مداری واجدار کرد. او با دقت ریاضی بینظیر، ثابت ساخت که دنبالهدارهای ۱۷۸۶، ۱۷۹۵، ۱۸۰۵ و ۱۸۱۸، همه نماینده یک جسم واحد با دوره تناوب حدود ۳.۳ سال هستند. این موفقیت، انکه را به فردی تبدیل کرد که نامش بر روی این دنبالهدار ماند؛ یک استثناء در عرف نامگذاری که معمولاً نام کاشف بصری ثبت میشود.
مشخصات فیزیکی و اهمیت علمی
برآوردها حاکی از آن است که هسته یخی این دنبالهدار، قطری در حد چند کیلومتر دارد (شکل لزوماً کروی نیست). ترکیبات اصلی آن یخ آب با غبار کانی است. در نزدیکترین نقطه به خورشید (perihelion)، حرارت باعث (سامبل کردن) یخ شده و آزادسازی چند تن غبار و گاز در ثانیه میشود که عمدتاً در جهت مخالف خورشید (به سمت ) پراکنده میگردند.
آخرین مطالب
🔗 بیشتر بخوانید: نسخه M بی ام و X۳ دیگر تشکیل نمیشود_دوپلر
پدر بارش شهابی ثوریها
اهمیت انکه فراتر از مدار خود است؛ این دنبالهدار به عنوان منشأ بارش شهابی ثوریها (Taurids) شناخته میشود. زمین سالانه دو بار از ریزگردهای رده شده توسط این دنبالهدار گذر میکند که باعث ایجاد دو رگه شهابی در ماههای اکتبر/نوامبر (ثوریهای جنوبی و شمالی) و ژوئن (ثوریهای روزانه) میشود.
میراث علمی انکه
یوهان انکه تنها محاسبهگر مدار نبود؛ او به عنوان مدیر مرصد برلین، نقش کلیدی در پیشبرد نجوم رصدی و آموزش نسلهای بعد ایفا کرد. درگذشت او در سال ۱۸۶۵، پایان یافتنROL زندگی پرشور یک دانشمندی بود که با ریاضیات، ابهام قرنها را در مورد یک پیامبر آسمانی رفع ساخت و به ما فهماند که چگونه یک جسم کوچک، میتواند کلید رازهای سیستم شمسی اولیه باشد.
