اسپیس ایکس برای سومین آزمایش مداری پرتاب فضاپیمای عظیم استارشیپ در ۲۴ اسفند‌ماه آماده می‌شود. اما ایلان ماسک، مدیرعامل این شرکت، علاوه بر این پرتاب، برنامه‌های بلندپروازانه‌ای دیگر در سر دارد. او اعلام کرده است که استارشیپ در مسیر سفر به مریخ یک چرخش کوچک خواهد داشت تا گرانش مصنوعی تشکیل دهد.

ایلان ماسک در یک پست در شبکه اجتماعی اکس (تویی‌تر) در پاسخ به نظری مبنی بر اینکه اسپیس ایکس باید برای آزمایش گرانش مصنوعی شاتل فضانورد خود را بچرخاند، گفت استارشیپ یک چرخش کوچک در راه مریخ خواهد داشت. حتی یک بردار گرانش کوچک بهتر از هیچی است.

تشکیل گرانش مصنوعی در استارشیپ

بیش‌تر از یک قرن است که ایده تشکیل گرانش مصنوعی با بهره‌گیری از نیروی اینرسی در یک فضاپیمای دوار وجود داشته است؛ این ایده در دنیای داستان‌های علمی-تخیلی نیز یافت می‌شود. معروف‌ترین نمونه آن، فضاپیمای دیسکاوری وان در فیلم ۲۰۰۱ یک ادیسه فضایی است که در آن فضانوردان می‌توانستند دور یک سان‌تریفیوژ چرخان حرکت کنند.

این ایده اگرچه به نظر تخیلی می‌آید، اما دانشمندان کشف کرده‌اند که گذراندن زمان طولانی در گرانش اندک فضاپیما‌های جاری می‌تواند برای سلامت انسان زیان‌آور باشد. گرانش اندک علت از دست رفتن تراکم استخوان و سندرم عصبی چشمی در پرواز‌های فضایی می‌شود.

با این حال، عملی کردن این ایده، مسائل مختلفی را پیش می‌کشد. به عنوان مثال، یک فضاپیما باید بسیار بزرگ باشد تا بتواند با شدت معقولی بچرخد و نیروی گریز از مرکز کافی تشکیل دهد. به طور کلی، هرچه شعاع و شدت زاویه‌ای آن کوچک‌تر باشد، باید سریع‌تر بچرخد تا به نیروی گرانشی سطح زمین یا ۱ برسد. این چرخش فضاپیما خود می‌تواند امکان بروز عوارض جانبی در فضانوردان را فراهم کند.

شرکت‌های دیگری همانند ایرباس نیز در حال بررسی ایستگاه‌های فضایی چرخان در مدار زمین هستند تا گرانش مصنوعی را برای فضانوردان فراهم کنند. در سال ۲۰۲۱، ناسا و بلو اوریجین نیز از ابتکاری جدید برای مطالعه این ایده با بهره‌گیری از یک کپسول پرشتاب چرخان رونمایی کردند.