کسوف خورشید ۱۶۶۲ علاقه جان فلمستید به ستارهشناسی را برانگیخت

به گزارش خبرگزاری علمی، در شانزده سپتامبر سال ۱۶۶۲ خورشیدگرفتگی کامل در گلستان رخ داد که این پدیده طبیعی چهرهی علمی یک نوجوان شانزدهساله به نام جان فلمستید را برای همیشه تغییر داد.
آغاز مسیری که به ستارهشناسی سلطنتی منجر شد
این کسوف خورشید شعلهی علاقهی عمیق فلمستید به آسمان را برافروخت و او آغاز به مطالعهی جدی در این حوزه کرد. فلمستید نه تنها کتابهای ستارهشناسی را میخواند، بلکه ابزارهای اندازهگیری دقیق را با دست خود ساخت و با ستارهشناسان معاصر مکاتبه علمی برقرار نمود. تلاشهای او در نهایت منجر به تعیین او به عنوان اولین ستارهشناس سلطنتی بریتانیا در تاریخ شد.
چهل سال تلاش برای سازی دقیق ستارگان
فلمستید نزدیک به چهل سال عمر خود را وقف مشاهده، ثبت و دستهبندی ستارگان کرد. او با دقت و احتیاط فراوان کار میکرد تا اعتبار علمی خود را حفظ نماید؛ به همین دلیل سوابق ناقص و تأییدنشده را در رصدخانه گرینویچ تحت محرومیت نگه میداشت. با این حال در سال ۱۷۱۲، ایزاک نیوتن که در آن زمان ریاست انجمن سلطنتی را بر عهده داشت، در همراهی ادموند هالی، کتاب فهرست ستارگان فلمستید را بدون اجازه او منتشر کردند.
میراث علمی و سیستم نامگذاری فلمستید
تمام یادداشتها و مکاتبات علمی فلمستید پس از درگذشت وی جمعآوری و بازگردانده شدند، اما ابزارهای رصد او که توسط همسرش پنهان نگه داشته شده بودند برای همیشه ناپدید گشتند. سیستم نامگذاری فلمستید که به افتخار نام او ثبت شده، ترکیبی از یک عدد و نام صورت فلکی است که دقیق ستارگان قابل مشاهده با چشمان غیرمسلح در مناطق جنوبی انگلستان را ممکن میسازد.
دستاوردهای علمی بارز
فلمستید خورشیدگرفتگیهای سالهای ۱۶۶۶ و ۱۶۶۸ را با دقت محاسبه نمود. او نخستین مشاهدههای ثبتشده سیاره اورانوس را انجام داد، هرچند که در ابتدا این سیاره را با یک ستاره اشتباه گرفت. در زمانی که مریخ در تقابل قرار داشت، فلمستید اختلاف منظر روزانه این سیاره را اندازهگیری کرد و بدین ترتیب توانست فاصله تا مریخ را بر اساس واحد نجومی تخمین بزند.
در سال ۱۶۸۱، فلمستید ادعا کرد که دو دنبالهدار بزرگ مشاهدهشده در ماههای نوامبر و دسامبر ۱۶۸۰، دو جسم جداگانه نیستند، بلکه یک دنبالهدار واحد هستند که ابتدا به سمت خورشید حرکت میکند و سپس از آن دور میشود. این نظریه تأثیر عمیقی بر ایزاک نیوتن گذاشت و منجر به طرح نظریه نیوتن شد که دنبالهدارها همانند سیارات در مدارهای بیضوی بسته و بزرگ به دور خورشید حرکت میکنند.