کوهیخ عظیم در دام گرداب اقیانوسی: چرخش بیپایان در آبهای قطب جنوب

کوهیخ عظیم در دام گرداب اقیانوسی چرخش بیپایان در آبهای قطب جنوب, بزرگترین تکه یخ موجود بر روی کره زمین که با نام شناخته میشود، پس از بیش از سه دهه اسارت در آبهای منجمد قطب جنوب، در سال ۲۰۲۰ رها گردید و حرکت آهسته خود را به سمت اقیانوس جنوبی آغاز کرد. این یخگلختر کلان با مساحتی معادل پنج برابر شهر نیویورک و ضخامتی فراتر از ۳۰۰ متر، اکنون در یک گرداب قدرتمند گیر افتاده و به صورت مداوم در حال چرخش است.
مکانیزم گیر افتادن در گرداب بر فراز کوه دریایی بر اساس گزارش نیویورک تایمز، یختیغه پس از عبور از آبهای قطبی، در یک گرداب بر فراز یک کوه دریایی به دام افتاده است.
موسسه تحقیقات قطبی بریتانیا (BAS) موقعیت فعلی این کوه یخ را در حومه جزایر اورکنی جنوبی، حدود ۶۰۰ کیلومتر در شمالشرق شبهجزیره أنتاركتیکا اعلام کرده است. دادههای ماهوارهای تأیید میکند که یختیغه به طور میانگین روزانه ۱۵ درجه در حال چرخش است. تحلیل علمی سرنوشت نامشخص یختیغه در گرداب این کوه یخ در حال حاضر در آن محدوده بماند، به دور محوری خود میچرخد و به تدریج ذوب میشود.
نکته نامعلوم این است که تا چه زمانی در این گرداب باقی خواهد ماند. الکس بررلی، اقیانوسشناس و رئیس گروه تحقیقات اقیانوسهای باز در BAS، درباره سرنوشت این یختیغه اظهار نظر کرده است.
ریشههای تاریخی از جدا شدن تا اسارت سه دههای ریشهی این داستان به سال ۱۹۸۶ برمیگردد، وقتی قفسهیخی فایلشنر سه کوه یخ بزرگ را به اقیانوس واگذار کرد. یکی از آنها، یختیغه، حتی از بزرگتر بود و در زمان جدا شدن، محل ایستگاه تحقیقاتی اتحادیه جماهیر شوروی بوده است؛ محققان مجبور شدند پایگاه خود را رها کنند. نیز در أواخر همان سال جدا شده و به دریای ودل در اقیانوس جنوبی رسید، جایی که ۳۴ سال در سکون به سر برد.
در سال ۲۰۲۰، در نهایت رها گردید و در دسامبر همان سال، پس از یک مسیر طولانی و پیچیده در اقیانوس جنوبی، حرکت خود را به سمت آبهای مرزی جنوبی آغاز کرد. اما در فصل بهار، این یختیغه کلان مجدداً به چرخش روی آورد و برای اولین بار در ماه آوریل، محققان BAS با بررسی تصاویر ماهوارهای، این پدیده را رصد کردند.
تأثیر بر سطح آب دریاها تهدیدی در کار نیست هرچند زمان دقیق ماندن در این گرداب مشخص نیست، اما دانشمندان تأکید دارند که ذوب این کوه یخ و سایر قفسههای یخی شناور، مستقیماً باعث افزایش سطح آب دریاها نمیشود، بنابراین تهدیدی برای نیمکره جنوبی در سطح آب محسوب نمیشود.