آیا فردی که یک‌بار خیانت کرده است، امکان دارد که دوباره این کار را انجام دهد؟ یک مطالعه جدید که در مجله مشهور Journal of Personality and Social Psychology منتشر شده است، به بررسی این موضوع پرداخته و نتایج جالبی ارائه کرده است. در این مقاله، ما به بررسی یافته‌های این پژوهش می‌پردازیم و به این سوال پاسخ می‌دهیم که آیا خیانت یک حرکت اتفاقی است یا بخشی از شخصیت فرد؟

آیا خیانت یک ویژگی ثابت شخصیتی است؟

یکی از سوالات اساسی در روان‌شناسی این است که آیا رفتارهای غیراخلاقی، مانند خیانت، تنها در موقعیت‌های خاص رخ می‌دهند یا نشانه‌ای از یک ویژگی شخصیتی پایدار هستند؟ مطالعه‌ای به رهبری ایزابل تیلمن از مؤسسه ماکس پلانک در آلمان، با عنوان «خیانت، خیانت، تکرار: درمورد تداوم حرکت غیرصادقانه در موقعیت‌های مشابه» به این موضوع پرداخته است. این پژوهش با بررسی رفتار بیش از ۲۹۰۰ داوطلب در طول چند سال، به دنبال پاسخ به این سوال بود که آیا افرادی که یک‌بار خیانت می‌کنند، احتمال بیشتری برای تکرار این رفتار دارند؟

نتایج یک پژوهش جالب

در این پژوهش، داوطلبان در سه آزمون مختلف شرکت کردند که هر یک برای سنجش صداقت و رفتار غیرصادقانه طراحی شده بود:

۱. بازی ذهنی (Mind Game):

داوطلبان باید عددی بین ۱ تا ۸ را روی کاغذ می‌نوشتند و سپس با عددی اتفاقی که روی صفحه نمایش ظاهر می‌شد، مقایسه می‌کردند. اگر عدد نوشته‌شده با عدد روی صفحه مطابقت داشت، ۲ یورو دریافت می‌کردند. محققان نمی‌توانستند صحت جواب‌ها را بررسی کنند؛ بنابراین، داوطلبان می‌توانستند با گفتن «بله» به‌راحتی پول دریافت کنند.

۲. آزمون پرتاب سکه (Coin-Toss Task):

داوطلبان باید یک طرف سکه (شیر یا خط) را انتخاب کرده و سپس سکه را سه بار پرتاب می‌کردند. اگر هر سه پرتاب با انتخاب آن‌ها مطابقت داشت، ۲ یورو دریافت می‌کردند. همانند آزمون قبلی، امکان بررسی صحت جواب‌ها وجود نداشت.

پیشنهاد مطالعه: اهمیت وقت‌گذرانی با همسر؛ ۹ پیشنهاد جذاب و ۳ نشانه زیاده‌روی

۳. آزمون قرعه‌کشی (Lottery Task):

سه سال بعد، داوطلبان باید ماه تولد مادر خود را با ماهی که به‌صورت اتفاقی به آن‌ها نشان داده می‌شد، مقایسه می‌کردند. در صورت تطابق، ۵ یورو دریافت می‌کردند. باز هم، جواب‌ها قابل‌بررسی نبودند.

نتایج پژوهش:

نتایج نشان داد که رفتار غیرصادقانه در بین داوطلبان بسیار رایج بود:

• در بازی ذهنی، ۳۲ درصد از داوطلبان جواب «بله» دادند، در حالی که اگر همه صادق بودند، انتظار می‌رفت تنها ۱۲/۵ درصد این جواب را بدهند.
• در آزمون پرتاب سکه، ۲۲ درصد جواب «بله» دادند، در مقایسه با ۱۲/۵ درصد مورد انتظار.
• در آزمون قرعه‌کشی، ۵۰ درصد جواب «بله» دادند، در حالی که احتمال واقعی تنها ۸/۳ درصد بود.

این نتایج نشان می‌دهد که تعداد بسیاری از داوطلبان برای کسب پول بیشتر، اظهارات نادرستی کردند. افرادی که در یک آزمون خیانت کردند، احتمال زیادی داشت که در آزمون‌های دیگر نیز این رفتار را تکرار کنند. برای مثال، اگر فردی در بازی ذهنی غیرصادق بود، احتمال اینکه در آزمون پرتاب سکه نیز غیرصادق باشد، ۴۳/۸ درصد بود؛ در حالی که این احتمال برای افراد صادق تنها ۶/۳ درصد بود.

ربط خیانت با ویژگی‌های شخصیتی:

محققان دریافتند که ویژگی‌های شخصیتی تاریک، مانند خودشیفتگی، روان‌پریشی، خودمحوری و مکیاولیسم، رابطه قوی با رفتار غیرصادقانه مداوم دارند. افرادی که امتیاز بالاتری در این ویژگی‌ها داشتند، احتمال بیشتری داشت که در چندین آزمون خیانت کنند.

پیشنهاد مطالعه: اسلی (Slay) کردن یعنی چه؟ چطور از این کلمه پرطرفدار منفعت گیری کنیم؟_دوپلر

آیا همسر خیانتکار دوباره خیانت می‌کند؟

این سوال بسیار مهم است. فارغ از اینکه تعریف امنیت عاطفی چیست، ترس از خیانت مجدد روان ما را آشفته می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که خیانت، چه در روابط عاطفی و چه در موقعیت‌های دیگر، مانند بازی یا مسائل مالی، ممکن است نشانه‌ای از یک الگوی رفتاری پایدار باشد. اگر همسر شما یک‌بار خیانت کرده است، احتمال اینکه دوباره این کار را انجام دهد، به‌خصوص اگر ویژگی‌های شخصیتی منفی در او برجسته باشد، بالاست. البته، تغییر غیرممکن نیست؛ اما رفتار غیرصادقانه در بسیاری از موارد یک‌بار اتفاق نمی‌افتد و ممکن است تکرار شود.

چطور با خیانت همسر برخورد کنیم؟

• او مباحثه و مشاوره: صحبت با یک مشاور زوجین می‌تواند به فهمیدن ریشه‌های خیانت و بازسازی اعتماد کمک کند.
• بررسی الگوهای رفتاری: به رفتارهای همسرتان در موقعیت‌های دیگر توجه کنید. آیا او در عرصه‌های دیگر نیز غیرصادق است؟
• تعیین مرزها: اگر تصمیم به ادامه رابطه دارید، تعیین مرزهای واضح و توافق بر سر ارزش‌های مشترک می‌تواند از تکرار خیانت جلوگیری کند.

خیانت: یک اتفاق یا الگوی رفتاری تکراری؟

مطالعات مختلف نشان می‌دهد که خیانت بیشتر یک حرکت اتفاقی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از شخصیت فرد باشد. اگر با خیانت همسرتان روبه‌رو هستید، با آگاهی و مشورت با متخصصان، تصمیماتی آگاهانه برای آینده رابطه خود بگیرید.

منابع:
Thielmann, I., et al. (2025). Cheat, cheat, repeat: On the consistency of dishonest behavior in structurally comparable situations. Journal of Personality and Social Psychology.

منبع: psychologytoday