مهار آنزیم راهحل جدید برای تبدیل چربی سفید به قهوهای و کاهش وزن

به گزارش پایگاه خبری دیجیاتو، محققان دانشگاه کلرادو مسیر مولکولی را آشکار کردهاند که با مهار آنزیم هیستون دئسیتیلاز ۱۱، بافت چربی سفید را به سمت فنوتیپ قهوهای و انرژیساز سوق میدهد.
تحقیقات جدید نشان میدهد که پروتئین جداکننده ۱ در میتوکندریهای سلولهای چربی قهوهای نقش کلیدی در تبدیل انرژی شیمیایی به گرما ایفا میکند؛ در حالی که بافت چربی سفید عمدتا تریگلیسرید ذخیره میکند و در متابولیسم پایینی دارد.
تیم مککینزی از دانشکده پزشکی کالیفرنیا توضیح میدهد که چربی بژ واسطهای بین دو نوع اصلی است و با مهار میتوان تشکیل این بافت میانجی را تقویت کرد تا مصرف انرژی در بدن افزایش یابد.
آزمایشها بر روی موشها و نمونههای بافت چربی از بیماران چاق تحت جراحی باریاتریک، اثربخشی این مکانیسم را تایید کردهاند؛ دادهها حاکی از افزایش معنیدار اکسی چربی و بهبود نشانگرهای متابولیک است.
محققان معتقدند که وقتی بافت سفید به سمت بژ تغییر فنپ میدهد، گیرندههای بتا-۳ آدرنالینرجیک در سطح سلولی افزایش مییابند و داروهای محرک این گیرندهها میتوانند با پتانسیل بیشتر بر متابولیسم چربی تأثیر بگذارند.
این رویکرد نه تنها برای کاهش وزن، بلکه برای مدیریت همرویههایی نظیر مقاومت به انسولین، التهاب مزمن و فیبروز بافت چربی نیز امیدوارکننده است؛ زیرا اصلاح کیفیت بافت چربی مستقیما بر حساسیت به انسولین و پرونده التی اثر میگذارد.
از منظر بالینی، ترکیب مهار با اجناس دارویی موجود میتواند مانع از کاهش عضلانی ناخواسته در طول کاهش وزن شود و احتمال بازگشت وزن (یو یو) را به طور قابل توجهی کاهش دهد؛ این نکته برای طراحی پروتکلهای درمانی بلندمدت حیاتی است.

گروه تحقیقاتی کلرادو اکنون بر روی بهینهسازی مولکولهای مهارکننده با انتخابیت بالا و سمیت کم تمرکز کرده تا در مراحل پیشین بالینی اثربخشی و ایمنی را در انسان ارزیابی کنند؛ همزمان مدلهای ه ویدی بافت چربی برای پیشبینی پاسخ درمانی توسعه مییابند.
نتیجهگیری کلیدی این است که هدف قرار دادن اپیژنوم بافت چربی نه تنها استراتژی کاهش وزن را دگرگون میکند، بلکه بستری برای درمانهای دقیق متابولیک فراهم میآورد که میتواند بار بیماریهای ناشی از چاقی را در سطح جامعه به طور چشمگیر کاهش دهد.
مرحله بعدی تحقیقات شامل طراحی آزمایشهای فاز یک بالینی با مشارکت داوطلبان دارای چاقی درجه دو و سه میشود تا پروفایل ایمنی، فارماکوکینتیک و بیومارکرهای واکنش بافت چربی به مهارکننده به دقت سنجیده شود.
متخصصان متابولیسم تأکید دارند که ترکیبی از این رویکرد مولکولی با مداخلههای سببی زندگی، نظیر برنامههای تغذیهای شخصیسازی شده و تمرینات مقاومتی، میتواند نتایج درمانی را به طور همافزا تقویت کند و از کاهش كتلة عضلانی در طول کاهش وزن پیشگیری نماید.
از دیدگاه اقتصاد سلامت، موفقیت این استراتژی میتواند هزینههای مستقیم و غیرمستقیم ناشی از چاقی و همرویههای قلبی-متابولیک را در سطح ملی به میزان قابل توجهی کاهش دهد، با توجه به بار بیماری بالا در ایران.
پایش طولانیمدت شرکتکنندگان برای ارزیابی پایداری کاهش وزن، پیشگیری از بازگشت وزن و اثرات جانبی احتمالی بر عملکرد کبد، کلیه و سیستم عصبی مرکزی، جزء الزامات تدوین پروتکلهای درمانی استاندارد خواهد بود.
نتیجهگیری نهایی حاکی از آن است که هدفگیری اپیژنومیک بافت چربی افق تازهای در پزشکی دقت متابولیک گشوده و میتواند پایههای یک جدید از درمانهای چاقی را شکل دهد که فراتر از سرکوب اشتها، موتور انرژی سلولی را بازبرنامهریزی میکند.
بهروزرسانیهای اخیر از کنفرانسهای بینالمللی متابولیسم نشان میدهند که چندین شرکت بیوتکنولوژیک در حال توسعه مولکولهای مهارکننده با عبور از مانع مغز-خون و انتخابیت ایزوفرمی بالاتر هستند، تا اثرات جانبی عصبی را به حداقل برسانند.
پارALEL با این تلاشها، محققان در حال بررسی ترکیبات طبیعی با پتانسیل مهار ملایم، مانند یفنولهای موجود در چای سبز و رزورتول، به عنوان مکملهای کمکی در کنار درمانهای دارویی اصلی هستند.
تدوین بیومارکرهای غیرتهاجمی، نظیر پروفایل میکرورنا در خون مرزی و تصویربرداری پت-سیتی با ردیابهای مخصوص، امکان پایش واکنش بافت چربی در طول درمان را بدون نیاز به بیوبسی تکراری فراهم میکند.
از منظر رگولاتوری، آژانسهای دارویی در حال بازنگری چارچوبهای ارزیابی برای درمانهای اپیژنومیک متابولیک هستند تا را برای تأیید سریعتر ترکیبات با اثبات مکانیسم عمل روشن هموار سازند.
در ایران، همکاریهای بین دانشگاههای پزشکی، پژوهشگاههای بیوتکنولوژی و صنعت داروسازی میتواند بستر توسعه نسخههای بومی و ارزانتر این درمان را فراهم آورد و وابستگی به واردات را کاهش دهد.
آینده این حوزه به سمت درمانهای ترکیبی پیشرو است که مهار را با آگونیستهای گیرنده، محرکهای یرنده بتا-۳ آدرنالینرجیک و مدولاتورهای میکروبیوم روده یکپارچه میکنند تا یک رویکرد چندهدفه و پایدار برای مدیریت چاقی ایجاد شود.