سحابی سیاره‌ای جونز-امبرسون ۱: جانده ستاره‌ای در کانون صورت فلکی سیاه‌گوش

تصویر روز ناسا: سحابی سیاره‌ای جونز-امبرسون 1

در فاصله ۱۶۰۰ سال نوری از زمین، در محوطه ستاره‌های صورت فلکی سیاه‌گوش، پدیده‌ای کیهانی شگفت‌انگیز به نام جونز-امبرسون ۱ (PK ۱۶۴+۳۱.۱) نهفته است. این سحابی سیاره‌ای، که وسعتی معادل تقریبا ۴ سال نوری را در بر می‌گیرد، در واقع نماد پایانی عمر یک ستاره شبیه به خورشید ماست.

چگونه جونز-امبرسون ۱ شکل گرفته است؟

وقتی سوخت هسته‌ای یک ستاره با جرم متوسط به پایان می‌رسد، لایه‌های بیرونی آن به شدت انباشته شده و سپس به سمت فضای میان‌ستاره‌ای پرتاب می‌شوند. جونز-امبرسون ۱ نتیجه‌ی همین فرآیند است؛ پوسته‌های گازی ای که سال‌ها پیش از ستاره مادر جدا شده‌اند و اکنون در حال گسترش به دور خود هستند. هسته باقی‌مانده، یک کوتوله سفید داغ و کوچک، در مرکز این ابر گازی در حال خنک شدن است.

[[OAR_MEDIA_1]]

ویژگی‌های منحصر به فرد این ابر کیهانی

  • قدر ظاهری پایین: این سحابی بسیار کمرنگ است و رصد بصری آن با تلسکوپ‌های معمول ور دشوار می‌باشد.
  • ساختار پیچیده: فیلترهای باریک‌باند و نوردهی‌های طولانی (بیش از ۱۲ ساعت) لایه‌های ظریف و هاله‌های محو شده را آشکار می‌کنند که در نگاه اول پنهان‌اند.
  • زمینه غنی: در عکس‌های عمیق، ستارگان کهکشان راه شیری و کهکشان‌های دور در پس‌زمینه، منظره‌ای پر از عمق ایجاد می‌کنند.

آینده این سحابی سیاره‌ای چه خواهد بود؟

به فاصله چند هزار سال، ابر گازی جونز-امبرسون ۱ به طور کامل پراکنده شده و از دید پنهان می‌شود. اما داستان تمام نمی‌شود؛ کوتوله سفید مرکزی برای میلیاردها سال پیش رو به آرامی خرد و تاریک خواهد شد، تا به یک «کوتوله سیاه» مبدل گردد — مراحلی که هنوز جهان самостояه به آن نرسیده است.

مشاهده چنین اجسامی نه تنها زیبایی مرگ ستاره‌ها را به نمایش می‌گذارد، بلکه کلید درک سرنوشت خورشید خودمان در میلیاردها سال آتی است.