چالش‌های فعالیت در چین
حضور در چین برای شرکت‌های این‌ترنتی آمریکایی همواره با موانعی روبرو بوده و آن‌ها برای ادامه فعالیت ملزم به اعمال محدودیت در خدمات آنلاین به کاربران چینی هستند. این چالش‌ها باعث شد گوگل و یاهو از چین خارج شوند و سرویس‌هایی مانند فیس‌بوک، اسنپ‌چت و اکس (تویی‌تر سابق) از دسترس خارج گردند.
در اول ژوئن ۲۰۰۹، بینگ فعالیت خود را در چین آغاز کرد اما بلافاصله با فیل‌ترینگ دولت مرکزی مواجه گردید. اگرچه برداشت اولیه شرکت خطای فنی بود، اما پس از آن مشخص شد که سرویس در سطح شبکه از دسترس خارج شده است. به همین دلیل مذاکرات متعددی میان وکلای مایکروسافت و مقامات چینی برگزار شد که نتایج آن بازگشت بینگ به بازار چین بود. گزارش‌های غیر‌رسمی از توافق‌های پشت‌پرده برای سانسور این‌ترنت و اعمال محدودیت بر بینگ خبر دادند. استراتژی بینگ مبنی بر ارائه نتایج جستجوی بهتر با حاشیه تبلیغات کمتر، توانست موقعیت موتور جستجوی مایکروسافت در چین را تقویت کند.
برخلاف مایکروسافت، گوگل تصمیم به خروج از چین گرفت. موتور جستجوی این شرکت در سال ۲۰۰۶ در چین راه‌اندازی شد، اما چهار سال پس از آن، افزایش محدودیت‌ها و حملات سایبری به زیرساخت‌های آن، مدیریت شرکت را به ترک بازار چین وا داشت. اگرچه طرحی برای گسترش موتور جستجوی سانسور شده گوگل برای کاربران چینی مطرح شد، اما این برنامه در سال ۲۰۱۸ توسط تیم مدیریتی گوگل متوقف گردید.
همکاری مایکروسافت و دولت پکن
مایکروسافت با ارائه نسخه مجزا و چینی بینگ در کنار محدودیت‌های دولت مرکزی، توانسته حضور خود را از سال ۲۰۰۹ تا به امروز ادامه دهد. بیل گیتس، مدیرعامل سابق مایکروسافت، از همکاری با چینی‌ها برای گسترش نوآوری در حوزه‌های سلامت و علم حمایت کرده و نگرانی‌های مربوط به سانسور این‌ترنت در چین را بی‌مورد دانسته است. این همکاری پس از کناره‌گیری گیتس از هیئت مدیره نیز ادامه یافت و از سال ۲۰۲۰ تا کنون، وی با چهره‌های ارشد چینی از جمله شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، دیدار داشته است.
این سیاست توسط دیگر مدیران ارشد مایکروسافت نیز تداوم یافت و ساتیا نادلا، مدیرعامل کنونی شرکت، نیز از دیدگاه مشابه‌ی در اهمیت ارائه خدمات این‌ترنتی پیروی کرد. با این حال، نادلا و برخی مدیران ارشد دیگر، فعالیت‌های شرکت در چین را کم‌اهمیت نشان داده‌اند و بر اساس گزارش برد اسمیت، رئیس مایکروسافت، بازار چین تنها ۱.۸ درصد از فروش جهانی شرکت را تشکیل می‌دهد. با وجود این سهم محدود، بینگ در یک دوره پنج‌ماهه در سال ۲۰۲۳ و همچنین ژانویه ۲۰۲۴، رتبه اول را در موتور‌های جستجوی دسکتاپ در چین به دست آورد.
مایکروسافت با ده‌ها هزار شرکت چینی در بخش‌های متنوعی چون ساخت، مراقبت‌های بهداشتی، انرژی و خودرو‌سازی شراکت دارد. حدود دو سال پیش، یانگ هو، رئیس بخش مایکروسافت در چین، از برنامه‌هایی برای افزایش حداقل ۱۰ هزار نفر نیروی کار و گسترش گسترده‌تر پروژه‌ها در چین سخن گفت. علاوه بر این، مایکروسافت با انتشار مطلبی به زبان چینی در وب‌سایت خود، بر رابطه گسترش‌طلبانه با شرکای چینی تأکید کرد و حضور در چین را فرصتی مناسب برای جذب استعداد‌ها و دسترسی به فرصت‌های تجاری توصیف نمود.
وضعیت این‌ترنت در چین
لیو پنگ‌یو، سخنگوی سفارت چین در واشنگتن، بر دسترسی آزاد به محتوا در چین تأکید دارد و بیان می‌کند که دولت مرکزی از حضور شرکت‌های خارجی برای فعالیت در این سرزمین استقبال می‌کند. با این حال، منتقدان معتقدند که اقدامات تجاری مایکروسافت در چین با تعهدات دموکراتیک این شرکت در تضاد است. یاکیو وانگ، مدیر تحقیقات اندیشکده، نحوه فعالیت مایکروسافت در چین را برای شرکتی که ادعای دموکراسی دارد، نگران‌کننده می‌داند. مایکروسافت با این انتقادات موافق نیست و با اعمال حداقل محدودیت‌ها، بینگ را تنها موتور جستجوی قابل‌دسترسی در چین معرفی می‌کند.
با این حال، بینگ به طور کلی وب‌سایت‌های خبری غربی و ویکی‌پدیا را سانسور می‌کند. جستجوی کاربران چینی درباره نسل‌کشی اقلیت اویغور، نقض حقوق بشر و اردوگاه‌های کار اجباری در بینگ بی‌نتیجه مانده و آن‌ها با نتایجی چون تکذیبیه‌های رسانه‌های دولتی و تبلیغات علیه رسانه‌های غربی روبرو می‌شوند. مایکروسافت این الگوریتم را برای سایر کلمات موجود در لیست سیاه مقامات چینی نیز اعمال کرده و جستجوی آن‌ها، نمایش اخبار وب‌سایت‌ها یا رسانه‌های دولتی چین را به همراه دارد. حتی جستجو‌های مربوط به سانسور دولت چین و روش‌های دور زدن آن نیز فیل‌تر می‌شوند.
فرآیند سانسور این‌ترنت در چین
هنگامی که کاربر جستجو را آغاز می‌کند، درخواست او از طریق سرور‌های واقع در چین پردازش شده و این سرور‌ها فیل‌تری را برای اطمینان از حذف اطلاعات سانسور شده اعمال می‌کنند. این فرآیند شبیه به عملکرد گوگل و مایکروسافت در پیروی از قوانین مربوط به محتوای غیر‌قانونی یا کپی‌رایت در کشور‌های مختلف است. تفاوت اصلی در نوع محتوای مسدود شده نهفته است؛ جایی که سیستم‌های یادگیری ماشین، متون، تصاویر و داده‌های ابری را برای اسکن صفحات وب تحلیل می‌کنند و با بررسی دقیق، نقض یا عدم نقض مقررات داخلی توسط آن محتوا آشکار می‌شود. بر پایه این فرآیند و تحلیل داده‌ها، به هر صفحه امتیازی (نسبت به می‌زان انطباق با قوانین) اختصاص می‌یابد.
از سوی دیگر، مقامات چینی گاه از طریق وکلای مایکروسافت، این شرکت را از آخرین موضوعات غیر‌مجاز و سانسور شده آگاه می‌سازند و در برخی موارد، تیم فنی بینگ به صورت خودکار نسبت به تشخیص موارد احتمالی و سانسور آن‌ها اقدام می‌کند. مایکروسافت در بازبینی این محتوا‌ها، نیروی انسانی را به جای هوش مصنوعی و سایر ابزار‌های آنلاین به کار گرفته تا روند محدود‌سازی به درستی پیش رود. برای مثال در چین، تیم کوچکی از مهندسان عمدتا چینی، ماموریت رصد و کنترل محتوا را بر عهده دارند. این تیم در کنار بازبینی محتوا‌ها، به گسترش فناوری‌هایی مشغول است که در چین ممنوع اما در نقاط دیگر جهان در دسترسند؛ همانند هوش مصنوعی کوپایلوت در بینگ.
مشکلات احتمالی حضور چینی‌ها در مایکروسافت
تکیه بر نیرو‌های چینی در کنار مزایای کاری، می‌تواند چالش‌هایی برای ردموندی‌ها ایجاد کند. اگرچه رویکرد مایکروسافت بر گسترش جهانی فناوری‌ها تأکید دارد، اما تنش‌های ژئوپلیتیک میان پکن و واشنگتن می‌تواند این رویکرد را تحت الشعاع قرار دهد. اکنون مقامات ایالات متحده این سوال را مطرح کرده‌اند که با وجود تضمین‌های ارائه شده، آیا ادامه فعالیت‌های مایکروسافت در چین به صلاح است یا خیر؛ چرا که نگرانی‌هایی درباره سوابق حقوق‌بشر چین و فعالیت‌های آن‌ها وجود دارد که ممکن است در آینده تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا محسوب شوند.
اما ساتیا نادلا برخلاف مقامات دولتی، حضور در چین را ابزاری برای پیشبرد اهداف ایالات متحده می‌بیند و این روش را هدایت مجدد تخصص چینی در مسیر ایجاد مالکیت معنوی آمریکایی می‌نامد. نادلا به تحقیقات یادگیری ماشین که با زبان ماندارین انجام می‌شود، اشاره کرده و آن را نماد همکاری جهانی در گسترش فناوری می‌داند. علاوه بر این، او در مورد بستن دره‌ای پیشرفت و دانش جهانی هشدار داد و آن را اشتباه تاریخی بزرگی برای کشور توصیف نمود.
سانسور این‌ترنت، الگویی برای دیگر کشور‌ها؟
منتقدان بر این باورند که کشور‌های دیگر می‌توانند از فیل‌ترینگ چین به عنوان الگویی برای ساختار این‌ترنتی خود بهره ببرند. به عنوان مثال، دولت هند بخشی از سیاست این‌ترنتی چین را در خاک خود اعمال کرده و روسیه نیز در جستجوی حذف محتوا‌ها و مطالب علیه دولت فدرال در بینگ است. مایکروسافت اعلام کرده که شیوه فعالیت خود در چین را برای کشور‌های دیگر تعمیم نخواهد داد.
علاوه بر سانسور تصاویر و رویداد‌های مربوط به مرد تانک، محققان آزمایشگاه در مه ۲۰۲۲ به قابلیتی از بینگ پی بردند که نام‌ها و موضوعات حساس چینی را برای کاربران در سراسر جهان، از جمله ایالات متحده و کانادا، فیل‌تر می‌کند. این گزارش سوالاتی را درباره برقراری تعادل بین سانسور و آزادی بیان در میان کاربران گوناگون مطرح می‌کند و امکان بروز بحث‌های گسترده‌ای را در مورد کاهش دسترسی به مطالب در سایر کشور‌ها فراهم می‌آورد.
