در روزهای اخیر، موجی از نگرانی در میان کاربران اینستاگرام برپا شده است؛ مبنای این ترس‌ها، استفاده متا از تصاویر و کلیپ‌های پروفایل‌ها برای تغذیه و آموزش مدل‌های هوش مصنوعی است. برخلاف تصور عمومی که پست‌گذاری یک استوری می‌تواند مانع این فرآیند شود، واقعیت حقوقی حکایت ازสิ دارد که این پلتفرم، مجوزهای قانونی گسترده‌ای برای پردازش محتوای اشتراک‌گذاری‌شده دارد.

آموزش هوش مصنوعی متا با عکس‌های کاربران اینستاگرام

ماجرا از آنجا آغاز شد که گروهی از کاربران با انتشار پست‌ها و استوری‌ها، ادعای مالکیت معنوی آثار خود را مطرح کردند و اعلام داشتند که اینستاگرام مجاز به استفاده از این داده‌ها نیست. ریشه این حساسیت‌ها، استخراج جمعی داده‌ها (Data Scraping) توسط متا جهت بهینه‌سازی الگوریتم‌های هوش مصنوعی است؛ اقدامی که با توجه به رقابت شدید میان غول‌های تکنولوژی، غیرمنتظره نیست. با این حال، چارچوب‌های قانونی موجود، حق را در کنار این شرکت می‌دانند.

🔗 بیشتر بخوانید: بلوجونیور؛ عیدی مناسب فرزند شما

پروفسور نیکول موریس، از دانشکده حقوق دانشگاه اموری، در تحلیلی تأکید می‌کند که کاربران نمی‌توانند بر پست‌های گذشته یا آینده خود حق کپی‌رایت بپندارند. از منظر قانون، اکثریت محتوای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، آستانه حفاظت کپی‌رایت را ندارد و مشمول حقوق مالکیت معنوی نمی‌شود. عدم اطلاع از «شرایط استفاده» پلتفرم‌ها، کاربران را به بیان ادعاهای بی‌پایه سوق داده است.

به عنوان نمونه، در متن «شرایط استفاده» اینستاگرام و سایر خدمات متا (مانند فیس‌بوک) صراحتاً آمده است: کاربر حق غیراختصاصی، قابل انتقال و ساب‌لایسنس‌پذیر استفاده از محتوای خود را به منظور میزبانی، توزیع، تغییر شکل، اجرا، نمایش، ترجمه و ایجاد آثار مشتق، به این شرکت می‌دهد. این مجوز تا لحظه حذف کامل حساب کاربری، معتبر و نافذ باقی می‌ماند.

🔗 بیشتر بخوانید: کرمان موتور رکورد ماهانه تولید خودرو را جابجا کرد

[[OAR_MEDIA_1]]

قوانین حاکم در اکثر کشورها — به‌ویژه ایالات متحده — به نفع شرکت‌های بزرگ تکنولوژی تدوین شده و استخراج ارزش از داده‌های کاربران را تسهیل می‌کنند. متا نیز تا به امروز از این ذخیره اطلاعاتی برای توسعه مدل‌های هوش مصنوعی خود بهره برده است. وضعیت در اتحادیه اروپا با وجود قانون عمومی حفاظت داده‌ها (GDPR) متفاوت است؛ متا اخیراً کاربران اروپایی را از طریق اعلان‌هایی از استفاده از داده‌های عمومی برای آموزش AI آگاه کرده و امکان مدیریت یا انصراف (Opt-out) از اشتراک‌گذاری را در بخش Data Settings فیس‌بوک فراهم آورده است.

متأسفانه، کاربران خارج از محدوده اتحادیه اروپا با گزینه‌های محدودتری روبرو هستند. یکی از راهکارهای موثر، تبدیل پروفایل به حالت خصوصی (Private) است که مانع از دسترسی ربات‌های استخراج‌کننده به محتوای پروفایل می‌شود. بالإضافهاً، امکان ارسال دستور /reset-all-ais در چت‌بات هوش مصنوعی متا جهت درخواست حذف داده‌های پردازش‌شده وجود دارد. با گفت پروفسور موریس، تضمین‌دارترین روش جلوگیری از سواستفاده پلتفرم‌ها از اطلاعات، اجتناب از اشتراک‌گذاری آن‌ها در بسترهای عمومی است.