اکوسیستم استارتاپی ایران مدام با مشکل نبوده است اندوخته‌گذار روبه رو بوده است. حتی در زمان شکل‌گیری این اکوسیستم، یعنی در اغاز دهه نود که با وجود برخی شرکت‌های اندوخته‌گذار جهانی همراه شده می بود، مشکل نبوده است اندوخته‌گذار وجود داشت. سایه این چالش در سال‌های تازه پررنگ‌تر از همیشه شده است و دولت و حاکمیت برای حل این بحران ورود کرده‌اند؛ موضوعی که از نظر کارشناسان چندان درست نیست. این نهادها با اعطای وام‌های کلان و تزریق آن به اکوسیستم، تصمیم پرکردن خلأ اندوخته‌گذار را داشته‌اند؛ اما این نوشته نتوانسته است چندان پشتیبانی‌حال این شرایط باشد. در این بین چند بازیگر خصوصی معدود وجود دارند که عمده تمرکز خود را به این اکوسیستم معطوف کرده‌اند. سرآوا و گروه اسنپ (ایرانسل) با اهمیت ترین این بازیگران بودند و اکنون به‌نظر می‌رسد که یک بازیگر سنتی بزرگ دیگر، یعنی گروه گلرنگ، تصمیم دارد جدی‌تر از همیشه به این حوزه ورود اشکار کند.

گروه گلرنگ قرار است تازه ترین بازیگر اندوخته‌گذار در کنار مجموعه‌هایی نظیر سرآوا، گروه اسنپ، ماموت، حرکت اول، گروه مالی پاسارگاد، فیروزه و… باشد. کوششهای این گروه برای وجود در اکوسیستم استارتاپی سرزمین به زمان حال بازنمی‌گردد، اما همان گونه که حرف های شد، تصمیم وجود این شرکت در این حیطه اخیراً پررنگ شده است. این گروه از بزرگ‌ترین شرکت‌های قسمت خصوصی سرزمین است و بیشتر از ۵۰ هزار نیرو در خود دارد. ده‌ها برند مشهور زیر نظر گلرنگ فعالیت دارند و اگر عام مردم این گروه را با محصولات شوینده آن می‌شناسند، به‌علت استراتژی این گروه تا امروز بوده است؛ استراتژی که به‌نظر می‌رسد قرار است در آن تجدیدنظر بشود.

سوپراپ گلرنگ

بر پایه شنیده‌های دیجیاتو، گروه گلرنگ تصمیم دارد که یک سوپراپ راه‌اندازی کند و اولین قدم جدی برای راه‌اندازی این سوپراپ را با خریدن صددرصد سهام الوپیک انجام داده است.

الوپیک در سال‌های قبل یک استراتژی برای تبدیل‌شدن به سوپراپ داشت، اما هیچ‌گاه موفق نشد آن را محقق کند و اکنون احتمالا با ورود اندوخته‌گذاری همانند گلرنگ، این آٰرزوی دیرینه رنگ حقیقت به خود بگیرد.

برخی گمانه‌زنی‌ها درمورد خریدن چند استارتاپ مشهور دیگر در حوزه‌های گوناگون نیز به‌گوش می‌رسد که تا این مدت صحت آن اشکار نشده است، اما با‌ دقت به این که سبد محصولات گلرنگ اکنون با چند مجموعه پر شده، به گمان زیادً استارتاپ‌های حوزه سلامت و ویدئوگیم در برتری این گروه قرار گرفته باشند. سایه این گمان‌وگمان براین‌مبنا شکل اشکار‌تری اشکار می‌کند که گروه گلرنگ طی هفته‌های قبل فراخوانی برای ایده‌های برتر در حوزه بازی‌های ویدئویی داده است.

گروه صنعتی کوروش، اوه، سافتلن، اویلا، فامیلا، اکتیو، بایودنت، بارلی، نانسی، هوم پلاس، مرسی، مریدنت، اکشن، سانتین و کیمبال تنها چند برند از زیرمجموعه‌های گلرنگ می باشند. ورود گروه صنعتی گلرنگ به اکوسیستم استارتاپی می‌تواند رقابتی تازه تشکیل کند و از طرف دیگر، احتمالا دقت برخی از دیگر شرکت‌های سنتی بزرگ سرزمین را نیز به اکوسیستم استارتاپی جلب کند. حقیقت اینجاست که گروه گلرنگ تا به امروز با محصولات خود نتوانسته در این اکوسیستم سخن مهمی بزند و بازیگر اول هیچ حوزه‌ای نشده است. این که «اُفود» بتواند رقیب بزرگی چون اسنپ‌فود را ناکامی دهد، از نوشته‌هایی است که مقداری بلندپروازانه به‌نظر می‌رسد؛ اما احتمالا تمرکز روی مزیت‌های رقابتی بتواند تنها بازیگر مهم این حوزه، یعنی اسنپ‌فود را از سکوی اول به‌جای فرد دیگر رساند.

دانشگاه گلرنگ

در وب‌سایت رسمی مرکز نوآوری گلرنگ یا همان گلرنگ ونچرز (که از مردادماه سال قبل راه‌اندازی شده) اظهار شده است که این گروه تصمیم اندوخته‌گذاری در حوزه‌های انرژی، هوش مصنوعی، تجارت الکترونیک، فناوری‌های مالی، حمل‌ونقل هوشمند، دارو، فناوری‌های کشاورزی و آرایشی و بهداشتی دارد. این نوشته مشخص می کند که تمرکز گلرنگ در حوزه فناوری زیاد گسترده‌تر است.

گروه گلرنگ از سال‌ها پیش فعالیت خود را در حیطه کسب‌وکارهای گوناگون و فناورانه گسترده‌تر کرد. به گفتن مثال، این گروه در سال ۱۳۸۷ مرکز آموزش علمی-کاربردی را راه‌اندازی کرد. دانشگاه گلرنگ اکنون مکانی به نام کارخانه استارتاپی گلرنگ هم دارد که تیم‌های مختلفی در آن مشغول به کار می باشند. آن‌طور که در وب‌سایت این دانشگاه آمده است، این مرکز مأموریت دارد تا به‌گفتن یک دانشگاه کارآفرین در حوزه‌های استارتاپی و دانش‌بنیان نقش‌آفرینی کند.

اندوخته‌گذاری در اکوسیستم استارتاپی

در سال ۱۳۹۵ و در نشست سیلیکون ایران می بود که معاون برنامه‌ریزی گروه گلرنگ خبرداد این شرکت تا بحال ۳۰۰ میلیارد تومان اندوخته‌گذاری در حوزه ونچرکپیتال داشته‌ است و یقیناً پافشاری کرد که این گروه ۸۰ درصد سهام ونچرکپیتال‌هایش را برای خودش برمی‌دارد. با دقت به خریداری‌شدن ۱۰۰ درصد سهام الوپیک، به‌نظر می‌رسد این سیاست هم چنان در این شرکت ادامه دارد. مجموعه گلرنگ ونچرز نیز از مردادماه پارسال راه‌اندازی شده است و با دقت به اخباری که حوالی آن انتشار می‌بشود، به‌نظر می‌رسد که تصمیم دارد در حیطه‌های گوناگون فناوری ورودی جدی داشته باشد.

گروه گلرنگ توانایی اندوخته‌گذاری در اکوسیستم استارتاپی را با همراهی ۱۰۰ استارتاپ داشت و به‌نظر می‌رسد که با رصد این بازار و تحول یک‌سری سیاست‌ها در این مجموعه، گروه صنعتی گلرنگ تصمیم گرفته است تا در اکوسیستم فناورانه سرزمین هم نقش بزرگی ایفا کند. این مسیر برای امروز نیست و تا بحال استارتاپ‌های مختلفی از این مجموعه داخل بازار شده است.

ازمایش ها گلرنگ در اکوسیستم استارتاپی

گلرنگ در طول سالیان تازه استارتاپ اُکالا را راه‌اندازی کرد که در وهله اول یک فروشگاه آنلاین محصولات پُرمصرف می بود و به‌مرور زمان متصل‌کننده فروشگاه‌های افق کوروش سراسر سرزمین به کاربران شد. اکالا در اغاز سال ۱۴۰۱ به امارکت تحول نام داد و فعالیت خود را گسترده‌تر کرد؛ به‌طوری که اکنون همانند دیجی‌کالاجت و یا اسنپ‌اکسپرس، سوپرمارکت‌های گوناگون با این مجموعه همکاری دارند. فروشگاه‌های افق کوروش نیز طی یک قرارداد همکاری، در اپلیکیشن اسنپ‌اکسپرس وجود یافتند و این نوشته نشان داد که امارکت تصمیم ندارد تا فعالیت خود را منحصراً انجام دهد. اکالا اکنون دومین بازیگر حوزه فروش آنلاین محصولات سوپرمارکتی است. اما مسئله مهمی که درمورد آن وجود دارد، این است که وجود و فعالیت این استارتاپ در شهرستان‌هایی است که در تعداد بسیاری از آن‌ها رقیب مهم‌اش وجود ندارد.

گلرنگ با اپلیکیشن تارا نیز داخل حوزه فین‌‌تک و اراعه خدمات لندتکی شد. اپلیکیشن تارا با فروشگاه‌های مرتبط با این گروه صنعتی و دیگر فروشگاه‌های اینترنتی و حضوری سرزمین قرارداد دارد و توانسته است که به‌گفتن یک بازیگر فعال این حوزه به کار خود ادامه دهد – اما بازیگر مهم این حوزه نیست.

گلرنگ طی یک سال قبل فروشگاه اینترنتی دارتیل را نیز راه‌اندازی کرد که ساختاری همانند به دیجی‌کالا دارد. در دارتیل فروشندگان گوناگون وجود دارند، تنوع کالایی مختلفی وجود دارد و از محصولات سوپرمارکتی گرفته تا کالاهای الکترونیکی در آن به فروش می‌رسد. دارتیل در ماه‌های تازه بازطراحی تحول‌کننده‌ای داشته و اکنون بدون تبلیغات گسترده و با منفعت گیری از ترفندهایی چون پروموشن مارکتینگ و اعطای کد تخفیف و… درحال پیشروی است و تا این مدت نتوانسته تبدیل به یک برند در دنیای تجارت الکترونیکی بشود. همکاری تازه این گروه با گروه الوپیک در جمعه سیاه اولین کمپین بزرگ این فروشگاه اینترنتی به حساب می اید و باید دید آینده این فروشگاه اینترنتی چطور خواهد می بود.

اوزون‌کارت هم یکی از زیرمجموعه‌های گروه صنعتی گلرنگ است که با در اختیار داشتن هزاران نقطه خرید در سرتاسر سرزمین، تلاش دارد در قالب یک تسهیلگر پرداخت (Payment Facilitator) در استاندارد جهانی عمل کند. . مقصد آنها این است که بتوانند کلیه پتانسیل‌های مالی همانند اعتبار، تسهیلات مالی، موجودی کیف پول‌های متفاوت، بن‌کارت‌های گوناگون، کدهای تخفیف و کوپن‌ها در لحظه خرید از پذیرندگان گوناگون را برای کاربران تجمیع و به سادگی قابل خرج کنند. آن‌ها اخیرا با گروه ازکی‌وام نیز همکاری کردند و تصمیم دارند خدمات خود را گسترده‌تر کنند.

ناگفته نماند که گلرنگ سه سال است که جایزه استارتاپی «استاد محمدکریم فضلی» (بنیان‌گذار این مجموعه) را نیز راه‌اندازی کرده و ادعا می‌کند که این جایزه، بزرگ‌ترین جایزه استارتاپی سرزمین است؛ ادعایی که نمی‌توان آن را چندان درست دانست، اما با این کار، گلرنگ به‌جستوجو نفوذ در اکوسیستم استارتاپی سرزمین است.

آینده گلرنگ

برخی از کارشناسان بر این باور می باشند که ایران مناسب‌ترین بازار سوپراپ است، چون در ایران اندوخته‌گذاری روی اپ‌ها ناشناخته است؛ اندوخته‌گذاران سنتی ترجیح خواهند داد یک سوپراپ همه‌کاره داشته باشند. حقیقت اینجاست که در سرزمین ما، اقتصاد دیجیتال به آن معنی واقعی خود شکل نگرفته و وجود سوپراپ‌ها به شکل‌گیری و رشد این فضای اقتصادی پشتیبانی خواهد کرد. گروه صنعتی گلرنگ در این مسیر قدم برداشته است و باید دید که آیا این شرکت می‌تواند در کنار گروه‌های بزرگی چون سرآوا و گروه اسنپ و ماموت و… کمکی به اقتصاد دیجیتال ایران کند یا خیر.