آشنایی با بارش شهابی آلفا جدی؛ طوفان ستاره‌های شیشه در آسمان تابستانی

آلفا جدی

همانند ساعت‌های بیولوژیک طبیعت، تقویم اختری نیز رویدادهای ثابتی دارد که هر ساله بازمی‌گردند. یکی از این پدیده‌های جذاب، بارش شهابی آلفا جدی (Alpha Capricornids) است که از ژوئیه تا اوایل سپتامبر آسمان شب را زینت می‌بخشد و اوج فعالیت خود را در حدود یکم آگوست تجربه می‌کند.

ریشه‌ی شناختی این باران ستاره‌سنگی به قرن نوزدهم برمی‌گردد. برای اولین بار، اخترشناس مجارستانی میکلوش کنکولی تگه در سال ۱۸۷۱ این جریان شهابی را شناسایی و ثبت کرد. اگرچه نرخ ساعتی این بارش معمولاً بین ۲ تا ۵ مورد برآورد می‌شود، اما شهرت آن به دلیل حضور شهاب‌های درخشان و گلوله‌های آتشین (Fireballs) است که قدر مطلق trung bình آن‌ها حدود ۲.۲ تخمین زده می‌شود.

[[OAR_MEDIA_1]]

منشأ این پدیده، دنباله‌دار ۱۶۹P/NEAT است. این جسم که پیش از شناسایی ماهیت دنباله‌داری‌اش، تحت نام سیارک ۲۰۰۲ EX12 شناخته می‌شد، در سال ۲۰۰۵ در عبور از حضیض، فعال شد و طبیعت گلیده‌ای خود را آشکار ساخت. مطالعات نشان می‌دهند که حدود ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ سال پیش، تفکیک اجزای قابل‌توجهی از هسته مادر این دنباله‌دار، ابر گرد و غباری را در مدار زمین ایجاد کرد که امروزه باعث می‌شود زمین هر ساله از میان آن عبور کند.

نکته هیجان‌انگیز برای نسل‌های آینده، پیش‌بینی‌های مدل‌سازی مداری است. بر اساس محاسبات، بارش آلفا جدی در بازه زمانی ۲۲۲۰ تا ۲۴۲۰ میلادی دچار اشتداد چشمگیری خواهد شد و به یک طوفان شهابی سالانه (Meteor Storm) تبدیل می‌شود که شدت آن فراتر از هر بارش مشاهداتی در دوران معاصر خواهد بود.