جایگاههای فیلمبرداری وسترنهای اسپاگتی از بیابانهای اسپانیا تا استودیوهای رم, ژانر وسترن اسپاگتی برند منحصر به فردی است که نقادان بینالمللی برای توصیف سبک فیلمسازی سرجیو لئونه ابداع کردند.

این جریان سینمایی اروپایی در اواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی با رواج سهگانه معروف دلار، به نماد یک مکتب مستقل تبدیل شد و تأثیر عمیقی بر نسلهای بعدی کارگردانان چون کوئنتین تارانتینو و برادران کوئن گذاشت.\\با وجود ریشه ایتالیایی، واژه وسترن اسپاگتی طیف وسیعی از وسترنهای اروپایی را در بر میگیرد که حاصل همکاریهای مشترک ایتالیا، اسپانیا و گاه کشورهای دیگر است.

با توجه به اخبار اخیر درباره بازسازی فیلم یک مشت دلار، بررسی مکانهای کلیدی فیلمبرداری این ژانر، بیش از پیش ضروری به نظر میرسد.\\وسترن اسپاگتی چیست و چه ویژگیهایی دارد؟\به روایت آلدو سامبرل، بازیگر سهگانه دلار، عنوان وسترن اسپاگتی توسط خبرنگار اسپانیایی آلفونسو سانچز با الهام از غدای مشهور ایتالیایی تدوین شد.

این فیلمها توسط کارگردانان و تیمهای تولید ایتالیایی کارگردانی شدهاند.

با موفقیت تجاری سهگانه دلار، وسترنهای اسپاگتی با شکستن افسانههای کلاسیک غرب آمریکا و فراتر رفتن از کلیشههای سنتی، به رقیب جدی برای هالیوود تبدیل شدند. بخش اعظم این آثار حاصل همکاریهای مشترک ایتالیا و اسپانیا بوده، و در مواردی کشورهای بریتانیا، فرانسه، یونان و پرتغال نیز در تولیدها سهیم بودهاند.\\مشخصه بارز دیگر، ترکیب بازیگران بینالمللی (ایتالیایی، اسپانیایی، آلمانی و آمریکایی) در قالب یک ساخت ایتالیایی است.

اگرچه زبان اصلی دوبله معمولاً ایتالیایی بوده، اما زبانی رسمی برای این زیرژانر وجود ندارد. برخلاف تصور عمومی که تمرکز فیلمبرداری در ایتالیا بوده، جغرافیای اسپانیا نقش حیاتی در خلق مناظر نمادین این سینما ایفا کرده است.\اکثر فیلمهای این ژانر در کجاهای جغرافیایی ثبت شدهاند؟\مخاطبان سینمای وسترن اسپاگتی (دوره ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۸) ممکن است با شنیدن اینکه صدها اثر این ژانر در دکورهای استودیویی ضبط شده، شگفتزده شوند.

در کنار لوکیشنهای متنوع در سراسر ایتالیا و اروپا، تعداد زیادی از این فیلمها در استودیو معروف چینچیتا در رم فیلمبرداری شدهاند. این استودیو که بیشتر با نام فدریکو فلینی گره خورده، میزبان آثار لئونه نیز بوده، از جمله شاهکار خوب، بد، زشت.\\به جز استودیو چینچیتا، بخش اعظم فیلمبرداریهای فضای باز در جنوب ایتالیا و اسپانیا انجام شده.

فیلمهایی که در جنوب غربی آمریکا و شمال مکزیک اتفاق میافتند، نیازمند بیابانهای گسترده و دامنهای باز بودند. به همین دلیل، صحرای تابرناس در استان آلمریا، جنوب شرقی اسپانیا، به لوکیشن اصلی و نمادین این ژانر تبدیل شد. در همجواری، پارک طبیعی کابو دِ گاتا-نیجار ( í) با سواحل بکر خود، بکگراندهای ساحلی را تأمین میکرده.

همچنین، دکورهای باقیمانده از فیلمهای پیشین در این استان، به پارکهای تفریحی سینمایی همچون مینی هالیوود، تگزاس هالیوود و وسترن لئون تبدیل شدهاند.\\در مناطق شمالی ایتالیا، مناطقی چون پارک واله دِ ترخا بین رم و ویتربو، و خرابههای غارگونه کامراتا نووا و کامپوسکو، بستر بصری برای بسیاری از وسترنها فراهم آوردند.

همچنین، مناطق کوهستانی از جمله کاستلوچیو، کوهستان گرن سوسو، جزیره ساردینیا و تیوولی، برای استفاده از تپهها و قلههای کوهستانی به کار گرفته شدهاند. کارگردانان برجسته چون سرجیو کوربوچی، بیشتر در استودیو در رم فعالیت میکردند (نمونهها مینه سوتا کلی و جانگو).

لئونه و کوربوچی برای طراحی شهرها و روستاهای ساختگی، از هنرمند دکور کارلو سیمی بهره میبردند.\\تأثیر مکانهای طبیعی بر فضای بصری و روایی این فیلمها چیست؟\سال ۱۹۶۸ اوج محبوبیت وسترنهای اسپاگتی بود، و الگوی ژانر از سبک لئونه و کوربوچی به سمت کارگردانانی چون انزو باربونی تکامل یافت. تا آن سال، آثار برترمانند، و …، با مضامین انتقامجویی، اسطوره قهرمان آمریکایی را تجدید نظر میکردند.

این فیلمها شخصیت غریبه تنها را به عنوان ضدقهرمان تراژیک معرفی میکردند و از نمادهای اخلاقی برای پیشبرد روایت بهره میبردند. ویژگی تمایزدهنده، تصویرسازی خشنتر و وحشیانهتر از غرب بود.\\علاوه بر قهرمانان انگیزهدار به انتقام، شخصیت جانگو (فرانکو نرو) در فیلم همنام، در دوشاخی بین طمع ثروت و انتقام گیر افتاده بود که عمق اخلاقی به اثر بخشیده.

کهنالگوی دیگر، قهرمان ظلمدیدهای بود که به دنبال بازیابی آبرو میگذرد، مانند شخصیت گری (جولیانو جما) در. با اینکه سینماگران بعد از ۱۹۶۹ از الگوهای لئونه و کوربوچی فاصله گرفتند و ژانر دچار رکود شد، اما میراث بصری مکانها ماندگار بماند.\\در سال ۱۹۷۰، انزو باربونی با فیلم، طنز و خودآگاهی را به ژانر تزریق کرد و برای مدتی کوتاه با بازی باد اسپنسر و ترنس هیل، جان جدیدی در آن دمید.

اگرچه برخی این کمدیها را جدا از وسترن اسپاگتی کلاسیک میدانند، اما از همان لوکیشنهای نمادین (صحرای تابرناس، استودیوهای رم) استفاده میکردند. در نهایت، وسترنهای اسپاگتی با تلفیق سبکهای منحصر به فرد، هویتی متمایز از وسترن آمریکایی شکل دادند که همچنان الهامبخش است.