بر اساس داده‌های آژانس نکس‌لوکس، گروه سنی ۳۰ تا ۴۵ سال و کودکان زیر ۸ سال بیش‌ترین می‌زان استقبال از پلتفرم‌های SVOD را دارند، در حالی که محتوای این پلتفرم‌ها در میان نسل زد محبوبیت کمتری دارد.

آژانس نکس‌لوکس که در حوزه تحلیل عادات رسانه‌ای فعالیت می‌کند، گزارشی درباره شبکه نمایش خانگی مبتنی بر اشتراک (SVOD) در ایران منتشر کرده است. سرویس یا SVOD رایج‌ترین نوع VOD است که کاربران با پرداخت اشتراک دوره‌ای به تمام ویدیو‌های آن دسترسی پیدا می‌کنند و در ازای پرداخت، تبلیغ یا پاپ‌آپ نمایش داده نمی‌شود. در ایران علاوه بر حق اشتراک، تبلیغ نیز به کاربران نمایش داده می‌شود که در سطح بین‌المللی رایج نیست. بر اساس گزارش، سه بازیگر اصلی این بازار فیلیمو، فیلم‌نت و نماوا هستند.

بر اساس داده‌های موجود، ضریب نفوذ شبکه نمایش خانگی در ایران در شهریور ۱۴۰۲ برابر با ۱۳.۶ درصد بوده است. این به معنای آن نیست که تنها ۱۳.۶ درصد مخاطبان محتوای این شبکه را تماشا می‌کنند؛ بلکه این افراد کسانی هستند که از طریق خرید اشتراک، برنامه‌ها را از پلتفرم‌ها تماشا می‌کنند. با یک اشتراک امکان دارد چندین نفر محتوای شبکه نمایش خانگی را جستجو کنند که در ضریب نفوذ گنجانده شده است.

بر اساس گزارش، اکثر کاربران از نظر حجم استفاده در طبقه لایت یوزر‌ها قرار می‌گیرند؛ یعنی بیش‌تر یک یا دو سریال را از پلتفرم تماشا می‌کنند. تنها ۱.۷ درصد از افراد جامعه، هوی یوزر هستند و بیش از ۷ ساعت در هفته را به تماشای محتوا اختصاص می‌دهند. اکثر مخاطبان تنها سریال‌های اصلی را تماشا می‌کنند و فیلم‌های سینمایی خارجی را از پلتفرم جستجو نمی‌کنند.

پراکندگی مخاطبان مستقیم SVOD

بزرگ‌ترین گروه مخاطبان SVOD افراد ۳۰ تا ۴۵ ساله هستند. گروه سنی ۳۱ تا ۴۵ سال به تنه‌ایی ۲۱.۷ درصد از مخاطبان را شامل می‌شود. به طور کلی، رده سنی ۳۱ تا ۴۰ سال نیمی از کاربران مستقیم شبکه نمایش خانگی بر پایه حق اشتراک را تشکیل می‌دهد. بر اساس این گزارش، رده سنی ۳۳ تا ۳۷ سال بیش‌ترین سرانه مصرف پلتفرم‌های شبکه نمایش خانگی را دارند. نکته جالب اینجاست که نسل آلفا (به ویژه کودکان زیر ۸ سال) برای این پلتفرم‌ها هدف خوبی محسوب می‌شوند، در حالی که می‌زان استقبال نسل زد از این پلتفرم‌ها چندان بالا نیست.

سهم پلتفرم از کانال‌های تماشای محتوا

بر اساس نتایج نکس‌لوکس، بخش قابل توجه‌ی از محتوای ارائه شده در شبکه نمایش خانگی از کانال‌های دیگر جستجو می‌شود. برای مثال، سریال زخم‌کاری که یکی از پربیننده‌ترین سریال‌های شبکه نمایش خانگی است، توسط ۵۸ درصد از افراد دیده شده است، اما این تماشا لزوما از طریق پلتفرم‌های دیجیتال شبکه نمایش خانگی نبوده است. تنها ۳۱ درصد از افراد این برنامه‌ها را از طریق پلتفرم‌هایی مانند فیلیمو و نماوا تماشا کرده‌اند. بخش عمده‌ای از مخاطبان، محتوای شبکه خانگی را از کانال‌های دیگر همانند دانلود از تلگرام، شبکه‌های ماهواره‌ای، کلوب‌ها و دستفروش‌ها جستجو می‌کنند.

خرید از دستفروش بیش‌تر از دانلود از سایت محبوب است

بررسی نتایج در سه بازه زمانی نشان می‌دهد که مخاطبان عمدتا به سمت کانال‌های رایگان گرایش دارند؛ یعنی ترجیح می‌دهند برای تماشای محتوا، حق اشتراک پرداخت نکنند. تعداد افرادی که محتوای شبکه نمایش خانگی را از طریق ویدئو کلوب‌ها و دستفروش‌ها تهیه می‌کنند رو به افزایش بوده و اکنون خریداران این محصولات بیش‌تر از افرادی هستند که فیلم‌ها را از وب‌سایت‌ها دانلود می‌کنند. به طور کلی، می‌زان استفاده از کانال‌های گوناگون برای دسترسی به محتوای شبکه نمایش خانگی از طریق وب‌سایت‌های دانلود فیلم با کاهش نسبی و از طریق ویدئو کلوب‌ها با رشد روبرو بوده است. تماشای فیلم و سریال از طریق کانال‌های تلگرام، شبکه‌های ماهواره‌ای و سایر کانال‌ها نیز تقریبا ثابت مانده است.

فیلیمو، رتبه برتر تمام شاخص‌ها

در این بخش از گزارش نکس‌لوکس، به بررسی شاخص‌های کارکرد برند برای شبکه نمایش خانگی بر پایه حق اشتراک پرداخته شده است. از نظر کارکرد برند، فیلیمو با اختلاف زیاد در رتبه اول قرار دارد که به سابقه و حجم تولیدات این پلتفرم مربوط است. برای مثال شاخص TOM در مورد فیلیمو به تنه‌ایی برابر با ۶۵.۴ درصد است. در حالی که رقیب دوم یعنی فیلم‌نت با ۱۸.۶ درصد در رتبه دوم قرار گرفته است. زمانی که از مخاطبان در مورد برند اصلی مورد استفاده در شش ماه اخیر سوال می‌شود، امتیاز فیلیمو برابر با ۶۲.۴ درصد می‌باشد. نکته مهم این که داده‌های مربوط به شهریور ۱۴۰۲ نشان می‌داد نماوا در رتبه دوم قرار داشته است، اما در دی ۱۴۰۲، فیلم‌نت رشد معناداری داشته و به رتبه دوم رسیده است.

در مورد شاخص ترجیح برند یا MPSA، فیلیمو با ۶۶.۹ درصد با اختلاف در جایگاه اول قرار گرفته است که نشان می‌دهد بیش از دو سوم از کاربران شبکه خانگی، این پلتفرم را به سایر پلتفرم‌ها ترجیح می‌دهند. فیلم‌نت در رتبه دوم قرار گرفته و ۱۷.۷ درصد از کاربران آن را ترجیح می‌دهند. نماوا نیز با ۱۳.۲ درصد در جایگاه سوم قرار دارد. از منظر شاخص آگاه‌ی کمک‌شده یا، فیلیمو همچنان در رتبه اول قرار دارد. امتیاز این برند در میان کاربران به ۸۵.۶ درصد رسیده است. این شاخص برای نماوا برابر با ۴۵.۹ و برای فیلم‌نت برابر با ۴۰.۶ درصد است. شاخص آگاه‌ی از برند در مورد هر سه برند فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت، در مقایسه با شهریور ۱۴۰۲، با رشد همراه بوده است، اما این رشد برای فیلم‌نت معنادار‌تر از سایر برند‌ها بوده است.