جیمز وب نخستین کوتوله‌های قهوه‌ای برون کهکشانی را رصد کرد؛ گشایشی در کهکشان ابر ماژلانی

خوشه ستاره‌ای صدف، محل اولین جمعیت کوتوله قهوه‌ای احتمالی خارج از کهکشان راه شیری

تحقیقات جدید اخترشناسان با بهره‌گیری از داده‌های پیشرفته تلسکوپ فضایی جیمز وب، منجر به کشف یک جمعیت بالقوه از کوتوله‌های قهوه‌ای در حاشیه کهکشان ما گشت. این دستاورد بی‌سابقه، برای نخستین بار وجود این اجرام مبهم را در فرازهای فراتر از کهکشان راه شیری подтвержд می‌کند.

پیش از این، حدود سه هزار کوتوله قهوه‌ای در بستر کهکشان خودمان katalog شده‌بودند، اما قدرت تفکیک و حساسیت بی‌نظیر وب در محدوده نوری خاص، پرده از وجود آن‌ها در فاصله حدود ۲۰۰ هزار سال نوری برداشت. بر اساس گزارش‌های انگجت و اعلام رسمی ESA، این رصدها بدون امکانات منحصر به فرد جیمز وب محال بود و تلسکوپ‌های زمینی نیز در آینده نزدیک قادر به تکرار آن نخواهند بود.

[[OAR_MEDIA_1]]

کوتوله قهوه‌ای چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟

این اجرام در میان سیاره‌ها و ستاره‌ها قرار دارند؛ جرم آن‌ها بین ۱۳ تا ۷۵ برابر سیاره مشتری متغیر است. برخلاف سیاره‌ها، آن‌ها به هیچ ستاره‌ای گردهم نمی‌آیند و به صورت آزاد در فضا سپیده‌دمان می‌کنند. اگرچه ابعادشان از غول‌های گازی بزرگتر است، اما khối آن‌ها برای آغاز واکنش‌های هسته‌ای و درخشیدن پایدار کفاف نمی‌دهد؛ از این رو دانشمندان به آن‌ها «ستاره‌های ناکام» می‌نامند.

یافتن این جمعیت در یک خوشه ستاره‌ای، نظریه‌ی شکل‌گیری ستاره‌گونه برای کوتوله‌های قهوه‌ای را تقویت می‌کند؛ آن‌ها همانند ستاره‌ها از انجماد ابرهای گاز و گردوغبار متولد می‌شوند، ولی نتوانسته‌اند مواد کافی را برای تبدیل شدن به ستاره‌های اصلی جذب کنند.

نقش احتمالی در حل معضل جرم گمشده کیهان

برخی محققان فرض می‌کنند بخش قابل توجهی از جرم کیهان در این اجرام تاریک نهفته است. از آنجا که نوری ساطع نمی‌کنند، می‌توانند کاندیدای مناسبی برای توضیح بخشی از پدیده ماده تاریک یا «جرم گمشده» باشند. تیم‌های پژوهشی اکنون در حال تحلیل داده‌های طیفی برای سنجش دقیق‌تر ویژگی‌های فیزیکی این اجسام هستند.

مکان کشف: خوشه NGC 602 در ابر ماژلانی کوچک

مرکز این کشف، خوشه ستاره‌ای NGC 602 (معروف به خوشه صدف) واقع در همسایه کهکشانی ابر ماژلانی کوچک است. رصدهای پیشین هابل وجود ستاره‌های جوان و کم‌جرم فراوانی را در این ناحیه نشان داده‌بود، اما جیمز وب با دیدگاه درخشان‌تر، به بررسی عمیق‌تر محیط که شبیه به کیهان اولیه است، می‌پردازد. مطالعه کوتوله‌های قهوه‌ای در این محیط نخستین، دریچه‌ای نوین برای درک فیزیک ستاره‌زایی و سیاره‌سازی در میلیاردهای سال پیش گشوده است.