رویداد تاریخی ۱۰ مه ۱۹۹۸: آخرین نفس رصدخانه ISO

در دهم ماه مه سال ۱۹۹۸، رصدخانه فضایی فروسرخ (ISO)، پیشرو ترین ماهواره حساس به موج‌های مادون قرمز در آن دوران، رصد نهایی عمر مفید خود را ثبت کرد. این آخرین مشاهده با بهره‌گیری از طیف‌سنج موج‌های کوتاه (SWS) انجام پذیرفت و روی ستاره غول‌پیکر و درخشان «اتا کانیس ماجوریس» (Eta Canis Majoris) متمرکز بود تا خطوط گسیل هیدروژن را در جو این ستاره داغ رصد نماید.

چرا ISO بی‌نظیر بود؟

در زمان فعال بودن، این رصدخانه حساس‌ترین ابزار انسانی در فضا برای شناسایی اشعه زیر قرمز بود. برخلاف تلسکوپ‌های نوری که دیدشان توسط غبار و گازهای میان ستاره‌ای مسدود می‌شود، ISO توانایی نوافذ دیدن به قلب مناطق غبارآلود کهنه را فراهم آورد و رازهای تشکیل ستاره‌ها و سیستم‌های کهکشانی را آشکار ساخت.

[[OAR_MEDIA_1]]

میراث داده‌ها: گنجینه‌ای برای شیمی کیهان

حجم عظیم داده‌های جمع‌آوری شده توسط ISO تا به امروز پایه و اساس هزاران مقاله علمی است. ابزار SWS باند طیفی گسترده‌ای از ۲.۴ تا ۴۵ میکرون را پوشش می‌داد. از آنجا که طیف وسیعی از مولکول‌ها در این محدوده می‌کنند، این رصدخانه کلید درک شیمی ناشناخته میان ستاره‌ای را در دست داد و امکان سنجش دما، چگالی و شرایط فیزیکی محیط‌های کهکشانی را فراهم آورد.

پایان محترمانه یک مأموریت شکوه‌آفرین

شش روز پس از این رصد پایانی، فرمان خاموشی به ISO ارسال شد. برای جلوگیری از تبدیل شدن به زباله فضایی و تهدید محیط فضا، مدار ماهواره به گونه‌ای تغییر یافت که در نهایت در اتمسفر زمین سوختن و نابود شدن را تضمین کرد؛ یک پایانی مسئولانه برای یک مأموریت علمی بی‌نظیر.